________________
२२४
आवश्यकमूत्रस्य स्तनिमित्तको दण्डो मायामात्ययिकः (११)। लोभनिमित्तको दण्डो लोभपात्ययिकः (१२)। ईर्यानिमित्तको दण्ड ई-प्रात्ययिकः (१३)। व्यपेतकषायस्य सर्वत्रोपयुक्तसमितिगुप्तिमतो भगवतो योगेनेर्याप्रात्ययिको जायते । एषु च सर्वत्र प्रात्ययिकपदार्थस्य 'कर्मबन्ध' इति विशेष्यः स्वयमहनीयः । अत्र 'प्रात्ययिक' पदस्थाने 'प्रत्ययक' शब्देन व्याख्यायामौचित्यं प्रतिभाति, मषा प्रत्ययो यस्येत्यादिरीत्या बहुव्रीही शेषाद्विभाषेति वैकल्पिककबुत्पत्तः, तथा सति विवक्षितोऽर्थों विस्पष्टं प्रतीयते । 'प्रत्यय' शब्दश्चात्र हेतुपर्यायः- 'प्रत्ययोऽधीनशपथज्ञानविश्वासहेतुषु' इत्यमरः। 'मात्ययिकः' इति पाठे भवाद्यर्थे ठक, 'प्रत्ययिकः' इति पाठस्तु यथा न रोचते तथा प्रेक्षावन्त एव प्रमाणम् ॥ मू० १२ ॥
॥ मूलम् ॥ चउद्दसहिं भूयग्गामेहि। पन्नरसहिं परमाहम्मिएहिं । सोलसहि गाहासोलसएहिं । सत्तरसविहे असंजमे । अहारसविहे अबंभे । एगूणवीसाए नायज्झयणेहिं । वीसाए असमाहिट्टाणेहि ॥सू० १३॥
॥ छाया ॥ चतुर्दशभिर्भूतग्रामैः। पञ्चदशभिः परमाधार्मिकैः। षोडशभिर्गाथाषोडशकैः । सप्तदशविधेऽसंयमे । अष्टादशविधेऽब्रह्मणि । एकोनविंशल्या ज्ञाताध्ययनैः। विंशत्याऽसमाधिस्थानः ।। सू० १३ ॥ मित्रदोषप्रात्ययिक (माता, पिता आदि को अल्प अपराध का भारी दण्ड देना), (११) मायाप्रात्ययिक, (१२) लोभप्रात्ययिक (१३) ईर्याप्रात्ययिक (कषायरहित, उपयोगसहित, समिति-गुप्ति के धारक भगवान को योग से लगने वाला सामान्य कर्मबन्ध); इन तेरह क्रियास्थानों द्वारा जो अतिचार लगा हो तो उससे मैं निवृत्त होता हूँ ॥ सू० १२॥ યિક, (૧૨) લેભપ્રાયયિક, (૧૩) ઈપ્રાયયિક (કષાયરહિત ઉપયોગસહિત સમિતિગુપ્તિને ધારણ કરવાવાળા ભગવાનને વેગથી લાગવાવાળા સામાન્ય કર્મ બંધ). આ તેર ક્રિયાસ્થાને દ્વારા જે કઈ અતિચાર લાગેલ હોય તે તેમાંથી निवृत्त या छु. (५० १२)
