________________
मनुयोगचन्द्रिका टीका सूत्र २१२ ओघतो चैक्रियाविशरीरसंख्यानिरूपणम् ३९१ राणि द्विविधानि प्रजातानि, तद्यथा-बद्धानि च मुक्तानि च । तत्र खलु यानि तानि बद्धानि तानि खल्लु अनन्ताभिः उत्सर्पिण्यवसर्पिणीमिः अपहियन्ते कामतः। क्षेत्रतः अनन्ताः लोकाः। द्रव्यतः सिद्धेभ्योऽनन्तगुणानि सर्वजीवानाम् अनन्तमागोनानि । तत्र खलु यानि तानि मुक्तानि तानि खलु अनन्ताभिः उत्सपिण्यवसर्पिणीभिः अपहियन्ते कालतः । क्षेत्रतः अनन्ता लोकाः । द्रव्यतः सर्वजीवेश्या शरीर कितने कहे गये हैं। (गोयमा! तेषगसरीरा दुविहा पण्णत्ता) हे गौतम ! तैजस शरीर दो प्रकार के कहे गये हैं-(तं जहा) वे प्रकार ये हैं (बद्धेल्लया य मुक्केल्लया य) १ बद्ध और दूसरे मुक्त । (तस्थ णं जे ते बद्धेल्लया तेणं अणंता, अणंताहिं उस्सपिणीओसप्पिणीहि अवहीरंति कालओ) इनमें जो बद्ध तैजस शरीर हैं, वे काल की अपेक्षा सामान्यरूप से अनन्त हैं । अनन्त उत्सर्पिणी अवसर्पिणी काल के समयों परापर हैं-अर्थात् उत्सर्पिणी और अवसर्पिणी कॉल के एक समय पर उन्हें व्यवस्थापित किया जावे तो भी ये सब व्यवस्थापित नहीं हो सकते-उन्हें रखने के लिये क्रमशः एक २. समय पर अनन्त उत्सर्पिणी और अनन्त अवसर्पिणी काल अपेक्षित होते है-अतः अनन्त उत्सर्पिणी और अनन्त अवसर्पिणी काल के जितने समय हैं, उतने बद्ध तैजस शरीर है। (खेसओ अर्णता लोगी)क्षेत्र की अपेक्षा बद्ध तैजस शरीर अनंतलोक प्रमाण-अनंत
सशरीर मे स्मिा पाभा माव्यां छे. (तंजडामा प्रभारी छ (बदल्लया य मुक्कैल्लया य) १ मा भने द्वितीय भात (तत्थ णं जे वे बखेल्लया वेणं अर्णता, अणंताहिं उस्सपिणोमोसप्पिणीहि अक्रति कालओ) આમાં જે બદ્ધ તૈજસશરીર છે, તે કાળની અપેક્ષા સામાન્ય રૂપથી અધ્યક્ષ છે. અનંત ઉત્સર્પિણી અવસર્પિણ કાળના સમયની બરાબર છે. એટલે કે ઉત્સર્પિણી અને અવસર્પિણ કાળના એક સમય પર જે તેમને વ્યવસ્થાપિત કણવામાં આવે તે પણ આ બધાં વ્યવસ્થાપિત થઈ શકે નહીં તેમને મૂકવા માટે ક્રમશઃ એક એક સમય પર અનંત ઉત્સપિણી અને અનામત અવસર્પિણી કાળ અપેક્ષિત હોય છે. એટલા માટે અનંત ઉત્સપિણી અને અનંત અવાશિ કાળના Tea समय। छ, तटसा ते शरीरेछ. खेतोभता लोगा। क्षेत्रना अपेक्षा सशरीर मानत अमा प्रदेशमा सिमित छे. (दब्वशी
