Page Text
________________
अनुयोगचन्द्रिका टीका सूत्र २१० औदारिकादिशरीरसंख्या निरूपणम् ३८७
वक्ष्यति तत्र बद्धानामौदा रिकशरीराणां कालतः क्षेत्रतश्च मानं निरूपयति'तत्थ णं जे ते बद्धेलगा' इत्यादिना । नारकाणां देवानां च वैक्रियशरीरत्वान्न तेषां वद्धान्यौदारिकशरीराणि सन्ति अवस्तिर्यङ्मनुष्या एव तथाविधकर्मोदयात् बद्धौदारिकशरीरभाजो भवन्ति । तानि सर्वाणि समानान्यतोऽसंख्यातानि सन्ति । तदसंख्येयं कियदिति दर्शयितुमाह-' असं खेज्जाहिं' इत्यादि । यदि प्रतिसमयमेकैकं शरीरमपहियते तदाऽसंख्येयोत्स व्यवसर्पिणीभिस्तानि सर्वाणि शरीराण्यपहियन्ते इति असंख्येयात्सर्पिव्यवसर्पिणीषु यावन्तः समया भवन्ति तावन्ति बद्धान्यौदा रिकशरीराण्युपलभ्यन्ते इति भावः । इदं हि कालतो मानं बोध्यम् । क्षेत्रतस्तु तन्मानं निरूापति - 'खेतो असंखेज्जा लोगा' इति । तानि शरीराणि क्षेत्रतोऽसंख्येयलोकपरिमितानि सन्ति । अत्रदं बोध्यम् एकैकस्यामक्षित हो गया है इसलिये यहां उसकी अपेक्षा से उनकी संख्या प्रकट नहीं की जावेगी । 'बद्ध' का तात्पर्य है - 'ग्रहण किये गये। और 'मुक्त' का तात्पर्य है - 'छोड दिये गये ।' अर्थात् मनुष्य और तिर्यश्वों के द्वारा जो औदारिक शरीर ग्रहण किये जा चुके हैं और पृच्छा समय में भी जो जीवों के साथ सम्बद्ध हैं वे सब औदारिक शरीर षद्ध है अर्थात् वर्तमान में मनुष्य और तिर्यंचों का जो घृत स्थूल शरीर है वह बद्ध और औदारिक शरीर है। यहां मनुष्य और तिर्यश्च कहने का यह तात्पर्य है कि- 'औदारिक शरीर, औदारिक कर्म के उदय से इन्हीं जीवों के होता है, अन्य देव नारकी जीवों के नहीं। क्योंकि उनके तो तेजस फार्मण और वैक्रिय शरीर ही होता है ।
शंका -- जिस प्रकार बद्ध औदारिक शरीर का प्रमाण क्षेत्र की अपेक्षा असंख्यात लोक कहा गया है और उसे यों समझाया गया
6
"
તેમની સખ્યા પ્રકટ કરવામાં આવશે નહિ. ‘અદ્ધ 'નું તાત્પય છે ગ્રહણ કરવામાં આવેલા ' અને ‘મુત્'નું તાત્પય છે ‘ત્યજાયેલા એટલે કે મનુષ્ય અને તિયચા વડે જે ઔદ્વારિકશરીર ગ્રહણુ કરવામાં આવ્યાં છે અને પૃચ્છા સમયમાં પણ જે જીવાની સાથે સંબદ્ધ છે. તે સર્વે ઔદારિકશરીર મૃદ્ધ છે, એટલે કે વત માનમાં મનુષ્ય અને તિય ચાના ધારણ કરેલા જે સ્થૂલ શરીશ છે તે બદ્ધ અને ઔદારિક શરીર છે. અહી મનુષ્ય અને ત્રિય ચના પાઠનુ તાત્ક્ષય આ પ્રમાણે છે કે ઔદારિકશરીર, ઔદારિક ક્રમના ઉદયથી એજ જીવેાના જ હાય છે. બીજા દેવ નારકી જીવાના નહિ કેમકે તેમના તા તૈજસ કામણુ અને વૈક્રિયશરીર જ હોય છે.
શકા જેમ મદ્ધ ઔદારિક શરીરનુ પ્રમાણ ક્ષેત્રની અપેક્ષા અસ ખ્યાત લેાક કહેવામાં આવ્યું છે અને તેને આ રીતે સમજાવવામાં આવ્યુ
| SR No. | 040004 |
| Book Title | Anuyogdwar Sutra Part 02 |
| Original Sutra Author | N/A |
| Author | Kanhaiyalal Maharaj |
| Publisher | A B Shwetambar Sthanakwasi Jain Shastroddhar Samiti |
| Publication Year | 1968 |
| Total Pages | 925 |
| Language | Sanskrit, Gujarati |
| Classification | Book_Devnagari, Book_Gujarati, & agam_anuyogdwar |
| File Size | 147 MB |