________________
१२४
अनुयोगद्वारसूत्रे अर्वायतं संघात्यते । एवं च सातिरेकाः पश्चरजवः कचिद् वाहत्यं सिध्यति । तथा अधस्तनखण्डमध्यस्तात् यथासंभवं देशोनसप्तरज्जुबाहल्यमुक्तम् । एवमत्र उपरितनखण्डवाहल्याद् देशोनरज्जुयाधिक्यं बोध्यम् । अधस्तनखण्डाधिकबाह ल्याद गृहीत्वा परितनखण्डवाइल्ये संयोज्यते । एवं संयोजने कृते बादल्यतः सर्वमप्ये नन्नमः खण्डं समवतुरस्रीकृत सम्पद्यते । इदं च कियत्यपि प्रदेशे रउज्वसंख्येयभागाधिकपड्रज्जुममाणं भवति व्यवहारतस्तु सर्वमिदं सप्तरज्जुबाहल्यमुच्यते। बाहल्य में ऊर्ध्व आपतरूप से संयुक्त करना चाहिये । इस प्रकार कुछ अधिक पांच राजुपमाण बाहल्य क्वचित् सिद्ध होता है। तथा अधस्तन खण्ड नीचे यथासम्भव कुछ कम सात राजु बाहलपवाला पहिले कहा है। इस प्रकार यहां पर उपरितन खण्ड के बाहल्य से कुछ कम दो राजु से अधिक प्रमाण होता है । इस अघस्तन खण्ड अधिक वाहल्य से
आधे भागको ग्रहण कर उपरितन खण्ड के बाहल्य में मिलाना चाहिये। इस प्रकार संयुक्त करने पर बाहल्य की अपेक्षा यह सभी आकाश खण्ड समचतुरस्र होता है । अर्थात् उपर्युक्त प्रकार से अवंलोक और अधोलोक के खण्डोंको मिलाने पर सात राजु लम्बा, सांत रोजु चौडा और सात राजु ही मोटा ऐसा समचतुष्कोणवाला आकार बन जाता है। हुन लम्बाई चोडाई और मोटाई का परस्पर गुणा करने पर (७४७४
३४३) तीन सौ तेंतालीस राजु घनफल लोक का निकल आता है। यह बाहल्य यद्यपि किसी प्रदेश पर राजु के असंख्यातवें भागसे કર જોઈએ આ પ્રમાણે કંઈક વધારે પાંચ રાજુ પ્રમાણુ બાહલ્ય કવચિત સિદ્ધ થાય છે. તેમજ અધસ્તન ખંડની નીચે યથાસંભવ કંઈક અલ૫ સાત રાજ બાહલ્યયુક્ત પહેલાં કહેવામાં આવ્યું છે. આ પ્રમાણે અહીં ઉપરિતને અડના બાહ@થી કંઈક કમ બે રાજુથી અધિક પ્રમાણુ ય છે. આ આધસ્તન ખંડ અધિક બાહલ્યથી અર્ધા ભાગને ગ્રહણ કરીને ઉપરિતન ખંડના બાહથમાં જેડ જોઈએ આ પ્રમાણે સંયુકત કરવાથી બાંહત્યની અપેક્ષા આ સંપૂર્ણ આકાશખંડ સમચતુરસ્ત્ર થઈ જાય છે એટલે કે ઉપર્યુક્ત પ્રકારથી ઊર્વલક અને અપેલેકના ખંડોને સંયુક્ત કરવાથી સાત રાજ
બી. સાત રાજુ પહોળી અને સાત રાજુ મોટી એવી સમચતુષ્કાવાળી Aતિ થઈ જાય છે. આ લંબાઈ, પહોળાઈ તેમજ મોટાને પરસ્પર ગુણિત
auी सानु (9xux23४३) ३४३ २ २ घनस छ, a २५ २४ નય છે આ બાહય જે કે કઈ પણ પ્રદેશ પર રાજુના અસંખ્યાતમા ભાગે
