________________
अनुयोगचन्द्रिका टीका सू१९८ पञ्चेन्द्रियतिर्यग्योनिकादीनां शरीरावगाहनानि:१४१ ग्योनिकानां पृच्छा गौतम ! जघन्येन अंगुलस्य असंख्येयभागम् उत्कर्षेण योजना सहस्रम् । अपर्याप्तकगर्भव्युत्क्रान्तिकजलचरपञ्चेन्द्रियतिर्यग्योनिकानां पृच्छा, स्थलचर तिर्यश्च पंचेन्द्रिय जीव हैं उनके भी अवगाहना के सात स्थान हैं । तथा सादिक जो उर परिसर्प तिर्यश्चपंचेन्द्रियजीव हैं उनके भी सात अवगाहना स्थान हैं । गोधा, नकुल आदि जो भुजपरिसर्पतियश्चपंचेन्द्रियजीव हैं। उनके भी सोत अवगाहना स्थान हैं। इस प्रकार चतुष्पद स्थलचर पंचेन्द्रिय तिर्यञ्चों के अवगाहनास्थान: २१ होते हैं। खेचर जो पंचेन्द्रियतिर्यञ्चजीव हैं उनके भी अवगाहना स्थान ७ हैं।. तथा एक अवगाहनास्थान सामान्यरूप से पंचेन्द्रिय तिर्यचों का है। इस प्रकार पंचेन्द्रिय तिर्यश्च जीवों के ये अवंगाहनस्थान ३६ हैं । इसी विषय को खुत्रकार आगे के सूत्रपाठ से स्पष्ट करते हैं-(गन्भवतिय जलयरपंचिदियतिरिक्ख जोणियाणं : पुच्छा , गोयमा ! जहण्णणं अंगुलस्स असंखेज्जइभाग उक्कोसेणं जोयणस हस्सं) गर्भजन्मवाले जो जलचरतियश्च पंचेन्द्रिय जीव है, उनकी अवगाहना हे गौतम ! जघन्य से अंगुल के असंख्यातवें भागप्रमाण है, और उत्कृष्ट से एक हजारयोजन प्रमाण है। यह इनकी अव. गाहना सामान्यरूप से कही गई है । ये गर्भज पंचेन्द्रिय तिर्यश्च पर्याप्त પંચેન્દ્રિય જીવે છે, તેમના પણ અવગાહનાના સાત સ્થાને છે. તેમજ સપદિ જે ઉર પરિસર્પ તિર્યંચ પંચેન્દ્રિય જીવે છે તેમનાં પણ સાત . અવગાહના સ્થાને છે, ઘ, નકુલ વગેરે જે ભુજપરિસર્પ તિર્યંચ પશે. ન્દ્રિય જીવે છે, તેમના પણ સાત અવગાહના સ્થાન છે. આ પ્રમાણે ચતુષ્પો સ્થલચર પંચેન્દ્રિય તિય ચાનાં અવગાહના સ્થાને ૨૧ હોય છે. બેચર કે જેઓ પંચેન્દ્રિય તિય"ચ જીવે છે તેમના પણ અવગાહના સ્થાને સાત છે તેમજ એક અવગાહના સ્થાન સામાન્ય રૂપથી પંચેન્દ્રિયતિયાનું છે. આ પ્રમાણે પચેન્દ્રિય તિયચ જીના આ અવગાહના સ્થાને ૩૬ છે
विषयने सूत्रकार वे ॥ सूत्र २५०ट ३ छ-(गम्भवतियजलयरपंचिंदियतिरिक्खजोणियाणे पुच्छा, गोयमा ! जहण्णेणं अंगुलस्व असंखेज्जइमागे उकोसेणं जोयणसहस्स) मा २ सय तिय" पन्द्रय । છે તેમની અવગાહના હે ગૌતમ! જઘન્યથી અંગુલના અસંખ્યાતમા ભાગ પ્રમાણ છે અને ઉત્કૃષ્ટથી એક હજાર યોજન પ્રમાણ છે. આ એમની અવગાહના સામાન્ય રૂ૫માં કહેવામાં આવી છે. આ ગજ પંચેન્દ્રિય તિયચ
