________________
अनुयोगद्वारसूत्रे प्रशमय्य पुष्कलम-धान्याद्यभ्यदयं स्वकीयेनोदकेन संवर्तयति-सम्पादयतीतिपुष्कलसंवर्तकः । यद्वा-पुष्कलं मधुरमपि सर्वमशुभानुभावं भूमिरूक्षता तापादिकं प्रशस्तोदकेन संवर्तयति-नाशयतीति-पुष्कलसंवर्तकः। अत्र र-लयारेक्यम् । एवम्-क्षीरोदादिविषयेऽपि भावना कार्येति । पुनः पृच्छति-स खलु भदन्त ! गङ्गाया महानयाः प्रतिस्रोतः स्रोतोऽभिमुखं हव्यंशीघम् आगच्छेत् । पूर्वाभिमुखे गङ्गापवाहे पश्चिमाभिमुखः सन् स प्रवाहमध्येन गन्तुं शक्रुयात् ? इति भावः। प्रभाव को प्रशमित करके धान्यादि के अभ्युदय को अपने जल से सम्पादित करता हैं । इसलिए इसका नाम पुष्करसंवतक ऐसा सार्थक है। अथवा-पुष्कल-प्रचुर-भी समस्त भूमिगत रूक्षता संताप आदि अशु. भानुभाव को अपने प्रशस्त उदक से नष्ट कर देता है इसलिये भी वह पुष्करसंवतक कहलाता है। यहां "रलयोः डलयोरमित्" इस नियम के अनुसार "ल" के स्थान में "र" पठित हुआ है। इसी प्रकार का विचार क्षीरोद आदि के विषय में भी कर लेना चाहिए। (से णं भंते। गंगाए महानइए पडिसोयं हन्धमागच्छेन्जा) पुनः प्रश्न-हे भदन्त । वह व्यावहारिक पुदल परमाणु क्या गंगा महानदी के प्रवाहाभिमुख होकर जल्दी आ सकता है ? अर्थात् गंगा नदी का पूर्वाभिमुख प्रवाह है सो क्या वह व्यावहारिक परमाणु पश्चिमाभिमुख होकर प्रवाह के बीच से जाने के लिये समर्थ हो सकता है ?
તે ભૂમિગત સમસ્ત રૂક્ષતા આતાપ વગેરે રૂપ અશુભ પ્રભાવને શમિત કરીને - ધાન્ય વગેરેના અભદયને પિતાના પાણીથી સંપાદિત કરે છે એથી આનું
જે પુકલ સંવત્તક એ પ્રમાણેનું નામકરણ કરવામાં આવ્યું છે તે સાર્થક જ છે અથવા પુષ્કલ-પ્રચુર-રૂપમાં જે સમસ્ત ભૂમિગત રૂક્ષતા, સંતાપ વગેરે અશુભાનુભાવને પોતાના પ્રશસ્ત ઉકથી નષ્ટ કરી નાખે છે, એથી પણ તે ०३६ सपत्त उपाय छे. सहा “रलयोः डलयोरमित्" मा नियम भु લ” ના સ્થાને “ર” પતિ થયેલ છે. આ પ્રમાણે જ ક્ષીરદ વગેરેના समयमा ५y ame a नये. (से गं भंते ! गंगाए महानईए पडिसोय हठयमागच्छेन्जा) N प्रश्न ४२वामा माछ मत! ते व्यावहारिक પુદગલ પરમાણુ શું ગંગા મહાનદીના પ્રવાહાભિમુખ થઈને શીવ્ર ગતિ કરી શકે છે? એટલે કે ગંગાની પૂર્વાભિમુખ થઈને વહી રહી હોય તે શું તે વ્યાવહારિક પરમાણુ પશ્ચિમાભિમુખ થઈને પ્રવાહની મધ્યમાં થઈને પસાર થવા સમર્થ છે?
