Page Text
________________
मनुयोगचन्द्रिका टीका सूत्र १५४ क्षायिकभावनिरूपणम्
७३ तेषां वृन्द-समूहस्तदेव पुद्गलसंघातरूपत्वात् संघातः-अनेकशरीरवृन्दसंघातः, शरीरानेकत्व जन्मान्तरीयशरीराण्यादाय । अस्मिन्नपि जन्मनि जघन्यत औदास्कितेजसकार्मणरूपशरीरत्रयस्य सद्भावाद वा शरीरानेकत्वं बोध्यम् । गत्यादिशब्दाना द्वन्द्वसमासः, तै विषमुक्तो यः स तथा। शरीरशन्देन शरीरनिबन्धनं नामकम गृहीतम् , 'शरीरवृन्दे' त्यत्र शरीरशब्देन तु तत्कार्यभूतशरीराण्येव गृह्यन्ते, इत्यनयोमैदः, अतो न पौनरुत्यम् , तथा-क्षीणशुभनामा-क्षीणं-विनष्टं शुभनामतीर्थकर शरीर की अनेकता है । अथवा जीव के दूसरे जन्म में तेजप्त और कार्मण ये दो शरीर साथ रहते हैं, इसलिये इन जन्मान्तरीय शरीरों को लेकर कम से कम एक जीव में इस जन्म में भी औदारिक तैजस और कार्मण ये तीन शरीर रहते हैं । इस अपेक्षा से भी शरीर की अनेकता रूप-अनेक शरीर वृन्द संघात सधजाता है । इन गत्यादिक शब्दों में द्वन्द्व समास है, इन गत्यादिकों से जो विप्रमुक्त है वह गति जाति-शरीर. अंगोपांग बन्धन-संघात संहनन संस्थान-अनेक शरीरवृन्दसंघात विमुक्त शब्द का वाच्यार्थ है । गति जाति शरीर आदि में जो यह शरीर शब्द है उसका अर्थ शरीर नामकर्म है, इस नाम कर्म के उदय से औदारिक आदि शरीरों की रचना होती है तथा "अनेक शरीर वृन्द" में जो शरीर शब्द आया है, वह उस शरीर नामकर्म के कार्यभूत उन औदारिक आदि शरीरों का वाचक है। इस प्रकार इनमें છે અનેક શરીરેના સમૂહરૂપ જે સંધાત છે તેને અનેક શરીરવંદ સંપાત કહે છે. તે અનેક શરીરવૃંદ સંઘાત શરીરની અનેકતા રૂપ હોય છે અથવા જીવની સાથે રહે છે. તેથી આ જન્માક્તરીય શરીરની અપેક્ષાએ વિચાર કરવામાં આવે તે એક જીવમાં ઔદારિક, તેજસ અને કાર્મ, આ ત્રણ શરીરને સદૂભાવ હોય છે આ દૃષ્ટિએ વિચાર કરવામાં આવે તે શરીરની અનેકતા રૂપ અનેક શરીરવૃંદ સંઘાતનું પ્રતિપાદન થઈ જાય છે ઉપર્યુક્ત ગતિ આદિ શબ્દમાં દ્વન્દ્ર સમ સ છે. આ ગતિ આદિથી જે જીવ વિપ્રમુક્ત થઈ ગયેલ साय छे ते ने गति, ति, शरीर, भोपान, मन, धात, मनन, સંસ્થાન અને અનેક શરીરવૃન્દસંઘાતવિપ્રમુકત ગણવામાં આવે છે. એટલે કે એવા જીવના ગતિવિપ્રમુકત જાતિવિપ્રમુકત આદિ નામો નિષ્પન્ન થાય છે. ગતિ, જાતિ, શરીર આદિમાં જે શરીર શબ્દ છે તેનો અર્થ શરીરનામકમ છે. આ નામકર્મના ઉદયથી ઔદારિક આદિ શરીરની રચના થાય છે. તથા“અનેક શરીરવૃન્દ” આ પદમાં જે શરીર' શબ્દ આવ્યું છે તે શરીર શખ શરીર નામકર્મના કાર્યભૂત તે દારિક આદિ શરીરને વાચક છે.
अ० ६०
| SR No. | 040003 |
| Book Title | Anuyogdwar Sutra Part 01 |
| Original Sutra Author | N/A |
| Author | Kanhaiyalal Maharaj |
| Publisher | A B Shwetambar Sthanakwasi Jain Shastroddhar Samiti |
| Publication Year | 1967 |
| Total Pages | 861 |
| Language | Sanskrit, Gujarati |
| Classification | Book_Devnagari, Book_Gujarati, & agam_anuyogdwar |
| File Size | 249 MB |