SearchBrowseAboutContactDonate
Page Preview
Page 645
Loading...
Download File
Download File
Page Text
________________ प्ररूपिना व्यवस्थापिता । अयं भावः-सर्वाण्यपि जीवो जन्सुरित्याधमिधानामि मामत्वसामान्यमाश्रित्यकेन नाम शब्देनोच्यन्ते इति। इत्थं च एकेनाप्यनेन नामशब्देन लोकरूढाभिधानानि सर्वाण्यपि वस्तूनि प्रतिपाद्यन्ते इत्येतदेकनामोव्यते। तदेव उपसंहरन्नाह तदेतदेकनामेति ॥मू. १४४॥ सामान्य के आश्रय से एक नाम शन्द से कहे जाते हैं। इस प्रकार एक भी इस नाम शब्द से वस्तुओं के, गुणों के और पर्यायों के जो भी लोक रूढ नाम हैं वे सब" नामत्व" इस एक सामान्य पद से गृहीत हो जाते हैं । इसलिये इस एक भी नाम शब्द से लोकरुढाभिधान वाली मष भी वस्तुग प्रतिपादित हो जाती हैं । अतः एक नाम कहा लाता है । (से तं एगगामे) इस प्रकार यह एक नाम है।___ भावार्थ- एक नाम क्या है इस जिज्ञासा का समाधान करने के निमित्त मूत्रकार ने यहां उसी का वर्णन किया है। इसमें उन्होंने सम. शाया है की जितने संसार में द्रव्यों के, पर्यायों के और गुणों के लोक रूढ नाम हैं-यद्यपि वे सब जुदे २ हैं । फिर भी नामत्व सामान्य के आ. श्रयभूत होने के कारण वे सय एक ही हैं । इस प्रकार नामत्व सामान्य की दृष्टि से ये सब नाम एक है-क्यों कि जितने अभिधानरूप व्यक्ति हैं उन सब में नामत्व रूप सामान्य रहता है। यही बात आगमरूप શબ્દ દ્વારા પ્રકટ કરવામાં આવે છે આ રીતે એક પણ આ નામ વડે-શબ વડે–વસ્તુઓના ગુણેનાં અને પર્યાનાં જે નામે લેકમાં રૂઢ થયેલા હોય છે, તે બધાંને “ નામવ” આ એક સામાન્ય પદ વડે ગ્રહણ કરી શકાય છે. તેથી આ એક નામ શબ્દથી પણ લેકમાં રૂઢ એવા અભિધાનવાળી બધી पतु प्रतिपाति / लय छे. तेथी तेने में नाम ४ छे. (सेत एगणामे) मा १२नु नामनु ११३५ छ मापाथ-सूत्ररे मा सूत्रमi, · नाम शु " l प्रश्रनु સ્પષ્ટીકરણ કર્યું છે. તેમણે આ સૂત્રમાં એ વાત સમજાવી છે કે સંસારમાં દ્રવ્યોનાં. પર્યાનાં અને ગુણેનાં જેટલાં લેકરૂઢ (લેકમાં પ્રચલિત) નામ છે, તે નામો જે કે જુદાં જુદાં છે, છતાં પણ નામ સામાન્યના આશ્રયભૂત હોવાને કારણે તેઓ સૌ એક જ છે. આ રીતે નામત્વ સમાન્યની દષ્ટિએ વિચાર કરવામાં આવે છે તે બધાં નામો એકનામ રૂપ જ છે, કારણ કે જેટલા અભિધાન રૂપ પદાર્થો છે, તે સઘળા પદાર્થોમાં નામત્વ રૂ૫ સામાન્યને સદ્દભાવ રહે છે, એજ વાત આગમ રૂપ કીની ઉપમા દ્વારા
SR No.040003
Book TitleAnuyogdwar Sutra Part 01
Original Sutra AuthorN/A
AuthorKanhaiyalal Maharaj
PublisherA B Shwetambar Sthanakwasi Jain Shastroddhar Samiti
Publication Year1967
Total Pages861
LanguageSanskrit, Gujarati
ClassificationBook_Devnagari, Book_Gujarati, & agam_anuyogdwar
File Size249 MB
Copyright © Jain Education International. All rights reserved. | Privacy Policy