Anuyogdwar Sutra Part 01

SR No.: 040003
Original Sutra Author: N/A
Author: Kanhaiyalal Maharaj
Publisher: A B Shwetambar Sthanakwasi Jain Shastroddhar Samiti
Publication Year: 1967
Total Pages: 861
Language: Sanskrit, Gujarati
Classification: Book_Devnagari, Book_Gujarati, & agam_anuyogdwar
File Size: 249 MB

Page 548

मनुबोगचन्द्रिका टीका सूत्र १२३ ऊर्ध्वलोकक्षेत्रानुपूर्वीनिरूपणम् ५३५ लोकपत्यासत्या तचल्लोकोपन्यासः । मौधर्मनामकं विमानं हि ताक्षेत्रविमानेषु सर्व श्रेष्ठम , अतः सः लोकः सौधर्मेति व्यपदिश्यते । एवमेव ईशानायच्युतरिमानानां तत्तल्लो के श्रेष्ठत्वमनस्तत्तन्नाम्ना स स लोको व्यपदिश्यते। लोकपुरुषस्य ग्रीवाविभागे भवानि विमानानि ग्रैवेयकविमानानीत्युच्यन्ते । अनुत्तरविमानस्यलोकापेक्षयाऽन्यानि उत्तराणि विमानानि न सन्तीति तानि विमानानि अनुत्तरक्के ७, महम्मारे ८, आणए २, पाणए १०. आरणे ११, अच्चुए १२, गेवेज्जगविमाणे १३, अणुत्तरविमाणे १४, ईसिफभारा १५) ईशान २ सनत्कुमार ३, माहेद्र ४. ब्रह्मलोक ५, लान्तक ६, महाशुक्र ७, सहस्रार. ८. आनन ९, प्राणत १०, आरण ११ अच्युत १२, ग्रेवेयकविमान १३, अनुत्तरविमान १४, और ईषत्प्रागभारा १५ (से तं पुवाणुपुव्वी) यह पूर्वानुपूर्वी है । यहां पर प्रज्ञापक-की प्रत्यात्तिसे सबसे पहिले सौधर्म का उपन्यास किया गया है। बाद में तत्तत् लोक की प्रत्यासत्ति से उन ५ लोगों का उपन्यास हुआ है। मौधर्म नाम का विमान है। यह विमान तत्क्षेत्र सबन्धी विमानों में सर्वश्रेष्ट है इमलिये उसके संबन्ध से उस लोक का नाम सौधर्मलोक हुआ है। इसी प्रकार ईशान से लेकर अच्युत नक के विमानों में उन २ लोको में श्रेष्टता है। हम लिये उस २ नाम से वह २ लोक कहा गया है। लोक रूप पुरुष की ग्रीवा के स्थानापन्न जो विमान हैं वे अवेयक विमान कहलाते हैं।
आणए, पाणए, भारणे, अच्चुए) (२) ४शान, (3) सनामा२, (४) भाडेन्द्र, (५) झs, (६) alrds, ७) भाशु , (८) सना२, (८) मानत, (10) प्रात, (११) भार", (१२) भ२युत (गेवेजगविमाणे, अणुतरविमाणे ईसिपन्भारा) (13)वय विमानो, (१४) पत्प्रामारा. (से तं पुवाणुपुठली) मा ક્રમે ઉáલેકગત ક્ષેત્રોને ઉપવાસ કરે તેનું નામ પૂર્વાનુપૂર્વી છે. અહી પ્રજ્ઞાપાની વધારે નજીકમાં આવેલા ઈશાનકલ્પને ઉપન્યાસ પહેલાં કરવામાં આવ્યું છે, ત્યાર બાદ ત્યાંથી વધારેને વધારે દૂર આવેલાં ક્ષેત્રને ઉપન્યાસ અનુક્રમે કરવામાં આવ્યું છે. સૌધર્મ ક૯૫માં જે વિમાને છે તેમાં સર્વશ્રેષ્ઠ સૌધર્મ નામનું વિમાન હોવાથી તે દેવલોકનું નામ સૌધર્મકલ્પ પડ્યું છે. એજ પ્રમાણે ઈશાનથી લઈને અમ્યુત પર્યન્તના કપમાં પણ એજ નામનાં (ઈશાન, સનકુમાર) વિમાનોની શ્રેષ્ઠતા છે, એમ સમજવું કે કારણે તેમનાં નામે પણ તે વિમાન જેવાં જ રાખવામાં આવ્યાં છે. લેકરૂપ પુરુષની શ્રીવાના સ્થાનમાં જે વિમાને રહેલાં છે તેમને શૈવેયક વિમાન કહે છે.