________________
अनुयोगचन्द्रिका टीका सू० ५ श्रुतज्ञानस्वरूपनिरूपणम् छाया-सूत्रार्थः स्खलु प्रथमो, द्वितीयो 'नयुक्तिमिश्रितो भणितः ।
तृतीयश्च निरवशेषः, एप विधिर्भवत्यनुयोगे ॥ इति ।
विस्तरतस् अन्यन्न । तथा अनुयोगाय प्रतः अत्र चत्वारी भङ्गाः । तत्र प्रथमो भना-उपमी गुरुरुयमी शिष्यः । द्वितीयो भा:-उद्यमी गुरुरमुधमी शिष्यः । दतीयो भङ्गः-अनुपमी गुरुरुपमी शिष्यः । चतुर्थो भगः-अतुपमी गुरुग्नुपनी शिष्यः अत्र-प्रथमभङ्गेऽनुयोगस्य सर्वथा प्राति भवति, चतुर्थभङ्गे तु सर्वथा नैप भवति। द्वितीय तृतीययोस्तु कदाचित् पनि भव त कदाचिन्नापि भवति । तथाऽनुयोगः केन कर्तव्यः ? इति प्रोच्यतेका अनुयोग में समाविष्ट है। यही बात तदुक्तं करके "सुत्तथी" इत्यादि-गाथा द्वारा पुष्ट की है। विधि संबन्धी विस्तार अन्य शास्त्रों में लिखा है। अतः जिज्ञासु जन इस विषय को वहां से जान लेवें अनुयांग की प्रवृत्ति में चार भंग हैं-वे इस प्रकार से हैं
उद्यमी गुरु उद्यमी शिष्य यह प्रथम भंग है । उद्यमी गुरु अनुद्यमी शिष्य यह द्वितीय भंग हैं। अनुधमी गुरु उद्यमी शिष्य यह तीसरा भंग है । अनुद्यमी गुरु अनुदमी शिष्य यह चौथा भंग है। इन में से जो प्रथम भंग है उसमें तो अनुयोग की सर्वथा वृत्ति होना निश्चित है। चौथे भंग में अनुयोग की ऋत्ति विलकुल नही होती है। द्वितीय और तृतीय भंग में अनुयोग की प्रवृत्ति कभी होती है और कभी नहीं भी होती है। सभावी शय छ । पात "सुरथो" याहि आयाम दारा पुष्ट ४ामा આવી છે. વિધિ સંબંધી વિસ્તૃત થન અન્ય શાસ્ત્રોમાં આપવામાં આવેલું છે, તે જિજ્ઞાસુ પાઠકેએ આ વિયનું વિશેષ કથન ત્યાંથી વાંચી લેવું જોઈએ. અનુગની પ્રવૃત્તિમાં નીચે પ્રમાણે ચાર ભાગાઓ (વિકલ) છે
(१) Gधभाशु३ भने भी शिष्य, मा पो मांगी छे. (२) उधमी शु३ भने निश्चमी शिष्य, मा मीन मांगी है. (3) मनुधभी शु३ अने भी शिष्य, बीन्न मांगे छ. (૪) અનુદ્યમી ગુરૂ અને અનુદ્યમી શિષ્ય, આ ચેાથે ભાંગે છે. છે.' આ ચાર વિકલ્પમાંથી જે પહેલો વિકલ્પ બતાવ્યો છે તે વિકલ્પ પ્રમાણેની પરિસ્થિતિમાં તે અgોગની પ્રવૃત્તિ થવાનું કાર્ય સર્વથા નિશ્ચિત જ હોય છે. ચોથા વિકલ્પમાં બતાવ્યા પ્રમાણેની જ્યારે પરિસ્થિતિ હોય છે, ત્યારે અચાગની પવૃત્તિ બિલકુલ ચાલી શકતી નથી. બીજા અને ત્રીજા વિકલ્પમાં બતાવેલી પરિસ્થિતિમાં કયારેક અનુગની પ્રવૃત્તિ સંભવી પણ શકે છે અને ક્યારેક નથી પણ સંભવી શકતી.
