________________
अनुयोगचन्द्रिका टोका सूत्र ११७ भावद्वारनिरूपणम् इत्यं भागद्वारमभिधाय सम्पति भावद्वारमाह
मूलम्-णेगमववहाराणं आणुपुत्वीदवाई कयरंमि भावे होज्जा? णियमा साइपारिणामिए भावे होज्जा। एवं दोगि वि ॥सू० ११७॥
छाया-नैगमव्यवहारयोरानुपूर्वीद्रव्यागि कतरस्मिन् भावे भवन्ति ? नियमात् सादिपारिणामिके भावे भवन्ति । एवं द्वयोरपि ॥सू० ११७॥ इस प्रकार से यहां हिकप्रदेश संयोगरूप आधारवर्ती ८ अवक्तव्यकद्रव्य हैं। यह बोध हो जाता है । क्योंकि जितने आधार हैं उतने ही वहां अनानुपूर्वी आदि द्रव्य हैं ऐसा यहां कहा गया है । आनुपूर्वी द्रव्य इन पांच प्रदेशों के संयोग रूप आधार १६ होने से १६ होते हैं । चतुष्कसंयोग पांच और पांच प्रदेशों का एक संयोग यहां होता है । इन चतुष्क (चार) संयोग रूप पांच आधारों में पांच आनुपूर्वी द्रव्य और पांच प्रदेशों के संयोगरूप एक आधार में एक पांच प्रदेशवाला आनुपूर्वी द्रव्य रहता है। पांच प्रदेशों में दो दो प्रदेशों के संयोग ८, तीन तीन प्रदेशों के संयोग १०, चार चार प्रदेशों के मंओग-से पांच घनते हैं । औरपांच प्रदेशोंका संयोग एक ये सब द्विकादि संघोगरूप आधार कैसे बने यह सब संस्कृत टीकामें दिया हुवा चित्रोंद्वारा स्पष्ट किया गया है।सू. ११६॥ અહીં ક્રિકપ્રદેશ સગરૂપ આધારવતી આઠ અવકતવ્યક દ્રવ્ય હોવાને બોધ થઈ જાય છે, કારણ કે જેટલા આધાર છે એટલાં જ ત્યાં આનપૂરી આદિ દ્રવ્ય છે એવું અહીં કહેવામાં આવ્યું છે.
આ પાંચ પ્રદેશના સંયોગરૂપ આધાર ૧૬ હોવાથી આનુપૂર્વી દ્રવ્ય અહી ૧૬ હોય છે. ચતુષ્કસંગ પાંચ અને પાંચ પ્રદેશનો એક સંયોગ અહીં થાય છે. આ ચતુષ્કસંગ રૂપ પાંચ અંધારામાં પાંચ આનyવી દ્રવ્યો અને પાંચ પ્રદેશોના સંગ રૂપ એક આધારમાં પાંચ પ્રદેશવાળું એક આનુપૂર્વી દ્રવ્ય રહે છે. પાંચ પ્રદેશોમાં બબ્બે પ્રદેશના સંગ આઠ. ત્રણ ત્રણ પ્રદેશના સંરગ ૧૦, ચાર ચાર પ્રદેશના સંયેગ પાંચ અને પાંચ પ્રદેશને સંગ એક બને છે, આ બધાં દ્રિકાદિ સંયોગ રૂપે આધાર કેવી રીતે બને છે, તે બધું સૂત્રાર્થમાં આકૃતિઓ દ્વારા સ્પષ્ટ કરવામાં माय छे. ॥९०११६॥
