________________
१९४
अनुयोगद्वारा कायस्थ निरंशो भागः, इति व्युत्पच्या परमाणुद्रव्येऽपि प्रदेशत्वमस्त्येव, भतः प्रदेशार्थतया एषां विचारो नानुपयुक्त इति । तथा अवक्तव्यकद्रव्याणि प्रदेशार्थ - तयाऽनानुपूर्वीद्रव्येभ्यो विशेषाधिकानि अवक्तव्यकद्रव्येषु एकैकस्य द्विमदेशत्वात् । अनानुपूर्वीद्रव्यापेक्षयाऽवक्तव्यकद्रव्याणां प्रदेशार्थत्वमाश्रित्य विशेषाधिक्यं बोध्यमिति । आनुपूर्वीद्रव्याणि तु प्रदेशार्थतया अवक्तव्य व द्रव्येभ्यो ऽनन्तगुणानि ।
उत्तर - ऐसा नहीं है- क्योंकि 'प्रकृष्टदेशः प्रदेश:' इस व्युत्पत्ति के अनुसार सर्व सूक्ष्मदेश का नाम प्रदेश, अर्थात् पुङ्गलास्तिकाय का निरंश भाग है वह प्रदेश है। ऐसा प्रदेशपन परमाणु द्रव्य है ही । इसलिये प्रदेशार्थता की अपेक्षा इनका विचार अनुपयुक्त नहीं है तथा(अवक्तव्य गदव्वाई पर सट्टयाए विसेसाहियाइं ) अवक्तव्यक द्रव्य प्रदेशार्थता की अपेक्षा अनानुपूर्वी द्रव्यों से विशेषाधिक- कुछ अधिकहैं । अर्थात् अवक्तव्यक द्रव्यों में एक २ भवक्तव्यकद्रव्य द्विमदेशवाला होता है और अनानुपूर्वी द्रव्यों में एक एक अनानुपूर्वीद्रव्य एक प्रदेश वाला होता है इसी कारण अनानुपूर्वी द्रव्यों से भवक्तव्यक द्रव्य प्रदे शार्थता को लेकर कुछ अधिक कहे गये हैं । ( भाणुपुब्बीदन्याई पएसदुपाए अनंतगुणाई) जो आनुपूर्वी द्रव्य हैं वे अवक्तवक द्रव्यों की अपेक्षा अनंतगुणे हैं। क्यों कि इनके प्रदेश अवक्तव्य द्रव्यों के प्रदेशों
ઉત્તર-એ વાત जरामर नथी, मर५ " प्रकृष्टदेशः प्रदेशः " मा વ્યુત્પત્તિ અનુસાર સૌથી સૂક્ષ્મ દેશનું નામ પ્રદેશ છે એટલે કે પુદ્રશાશ્તિક્રાયને જે નિરશ ભાગ છે તે પ્રદેશરૂપ જ છે. એવુ પ્રદેશ તેા પરમાણુ દ્રવ્યમાં જ હાય છે. તેથી પ્રદેશાથતાની અપેક્ષાએ તેમના વિચાર કરવામાં અનુસુપ્તતા જણાતી નથી.
तथा-(भवतव्यगव्बाइ ५एसट्टयाए बिसेसाहियाइ) अवतव्य द्रव्य પ્રદેશા વની અપેક્ષાથી વિશેષાષિક ઢાય છે. એટલે કે મવકતવ્ય કન્યામાના પ્રત્યેક અવકતવ્યકદ્રશ્ય ખમ્ભે પ્રદેશવાળાં ઢાય છે, અને અનાનુપૂર્વી ચેામાંનું પ્રત્યેક અનાનુપૂર્વી દ્રશ્ય એક એક પ્રદેશવાળું દાય છે. તે કારણે પ્રદેશાતાની અપેક્ષાએ અનાનુપૂર્વી દ્રવ્યેા કરતાં અવકતવ્યક દ્રવ્ચેાને विशेषाधिक (अभु प्रभाशुभां बधारे).
( भाणुपुन्वीबाई परसटुयाए अर्णसगुणाई) प्रदेशार्थं तानी અપેક્ષાએ અત્રતત્મક દ્રવ્ય કરતાં ભાનુપૂર્વી' દ્રબ્યા અનંત ગણાંઢાય છે, કારણ કે
