________________
ફેષ્ઠ
अनुयोगद्वारसूत्रे
ननु - आनुपूर्व्यादिपदानां व्यणुरुस्कन्धादिकोऽर्थः अर्थपद प्ररूपण तालक्षणे प्रथमद्वारे उक्त एत्र तस्किमनेन पुनरुक्तेन ? इति चेत्, उच्यते तत्र पदार्थमात्रमुक्तम्, इह तु तेषामेवानुपूर्व्यादिपदानां भङ्गकरचना समादिष्टानामर्थः मोच्यते इवि नास्ति कश्चिद् दोषः । यद्वा-नयमतवैचित्र्यप्रदर्शनार्थं वा पुनरथपदर्शनं कृतमिति नास्ति कश्चिद् दोष इत्यलमधिकोक्त्या । प्रकृतमुपसंहरन्नाह - ' से तं' इत्यादि । सैषा नैगमव्यवहारसम्मता भङ्गोपदर्शन तेति ||०७९॥
शंका- इन आनुपूर्वी आदि पदों का व्यणुक आदि रूप वाच्यार्थ अर्थ पद प्ररूपणता रूप प्रथम द्वार में कह ही दिया गया है। फिर इस पुनरुक्त कथन से क्या लाभ ?
उत्तर— अर्थप्ररूपणना में पदार्थ मात्र कहा गया है-तबकि यहां पर उन्ही आनुपूर्वी आदि पोंका की जो भंगरचना द्वारा स्पष्ट किये गये हैं अर्थ कहा गया है। अतः यहां पुनरुक्ति दोष नहीं है । अथवा नयनत की विचित्रता दिखलाने के लिये पुनः अर्थ कथन किया गया है। इस प्रकार यह कथन सर्वधा निर्दोष है । इस विषय में अब अधिक क्या कहें । ( से तं नेगमववहाराणं भंगोवदंसगया ) इस प्रकार से नैगम व्यवहारनय संमत यह भंगोपदर्शनता है
भावार्थ- मंगसमुत्कीर्तना द्वारा निर्दिष्ट हुए भंगो का इस भंगोपदजनता में अर्थ का कथन किया जाता है। इनका कौन २वाच्यार्थ है यह बात શકા-મા આનુપૂર્વી આદિ પદોને ત્રિઅણુક આદિ ३५ વાગ્યાથ અપદ પ્રરૂપશુતા રૂપ પહેલા દ્વારમાં કહી દેવામાં આવ્યે છે. છતાં અહી’ તેનુ' ફરીથી કથન શા માટે કરવામાં આવ્યું છે ?
ઉત્તર-અ પદપ્રરૂપણુતામાં માત્ર પદાર્થનું જ પ્રતિપાદન કરાયુ છે. પરન્તુ અહીં તે ભંગરચના દ્વારા સ્પષ્ટ કરાયેલા એજ આનુપૂર્વી આદિ પઢાના અથ કહેવામાં આવ્યે છે તેથી અડી' પુનરુતિષને સ'ભવ રહેતા નથી અથવા નયમતની વિચિત્રતા બતાવવાને માટે અનુ ફરીથી કથન કરવામાં આવ્યું છે. આ રીતે આ કથન બિલકુલ નિર્દોષ જ છે. આ વિષमां वे अधिक डेवानी ४३२ रडेती नथी. ( से तं नेगमववहाराणी भंगोबसणया ) मा प्रहारनी नैगम अने व्यवहार नयसभित या अगोदर्शनता छे. ભાવાય –ભગસમુત્કીત નતા દ્વારા નિર્દિષ્ટ થયેલા ભંગે ના અનુ કથન આ ભંગાપદશનામાં કરવામાં અવ્યુ છે તેમના કયા કયા વાગ્યાથ થાય છે એ વાત શાખ્યામાં સ્પષ્ટ કરવામાં આવી છે. અપપ્રરૂપશુતામાં
