________________
अनुयोगचन्द्रिकाटी। म. ६१ लौकिकमुपक्रमनिरूपणम् कान्तमेव निक्षेपयोग्यतामानीतमेव वस्तु निक्षिप्ते, अत आदावुपक्रममभिधाय पश्चाद् निक्षेप उक्तः नामादिभेदैनिक्षिप्तमेन अनुगमविषयं भवति, अतो निक्षेपानन्तरमनुगम उच्यते : अनुगम्यमानमेव च नयैविचार्य ते नानर थोत तदनन्तर' नय उक्तः ॥ ६॥ __तत्र-उपक्रमो द्विविधः शास्त्रीयो लौकिकश्च । तत्र लौ कमुपक्रममाह--
'मूलम-से कि त उवक्कमे ? उक्कमे छविहे पण्णत्ते, तं जहा णामोवक्कमे ठवणो मे दव्योवक्कमे खेतोवक्कमे कालोवक्कमे भावोवकमे । नामठवणाओ गयाओ। से किं तं दबोवक्कमे ? दव्योवक मे दुविहे पण्णत्ते, तं जहा-आगमओ य नो आगमो य नोव जाणयसरीरभवियसरीर बारित्ते दव्योवक्रमे तिविहे पण्णत्ते त जहा-सचित्ते अचित्ते मीसए ॥सू० ६१॥
है। नय का यही अर्थ भावापन में और करण आदि साधनों में भी जानना चाहिये । यहां इस प्रकार समझना चाहिये उपक्रान्त ही-निक्षेप की योग्यता में आई हुई ही वस्तु निक्षेप्त होती है, इसलिये सब से पहिले उप क्रम को कह करके पश्चात् सूत्रकारने निक्षेप का पाठ किया है । नाम आदि भेदों से निक्षेप हुई पस्तु ही अनुगम की विषयभूत बनती है-इसलिये निक्षेप के अनन्तर अनुगम कहा है। अनुगम से युक्त हुई ही वस्तु नयों द्वारा विचार कोटि में आती है, अन्यथा नहीं इसलिये अनुगम के बाद नय का पाठ किया है। सूत्र ६०॥ અર્થ જ ભાવસાધન ાં અને કરણ આદિ સાધનામાં પણ સમજ જોઈએ. અહીં આ પ્રમાણે સમજવું જોઈએ. ઉપક્રાન્ત જ-નિક્ષેપની ગ્રતામાં આવેલી વસ્તુ જ નિક્ષિપ્ત થાય છે, તેથી સત્રકારે સૌથી પહેલાં ઉપક્રમનું કથન કરીને ત્યારબાદ નિક્ષેપનું કથન કર્યું છે.
નામ આદિ ભેથી જેને નિક્ષેપ કરવામાં આવ્યો હોય એવી વાત જ અનુગમ કરવાને યોગ્ય બને છે. તેથી નિક્ષેપનું કથન કર્યા બાદ સૂત્રકારે અગમતું કથન કર્યું છે. અનુગમથી યુકત એવી વસ્તુ જ ન દ્વારા વિચારણીય બને છે, તેથી અનુગામના સ્વરૂપનું કથન કર્યાબાદ સુત્રકારે નયના સ્વરૂપનું કથ ! કર્યું છે. પાસ. ૬૦
