________________
अनुयोगचन्द्रिका टीका ५४ द्रव्य कन्ध निरूपणम्
२३१
मूलम-से किं तं अगद द्वियख धे ? अणेगद वियख धें - तस्स चैत्र देसे अवचिए तस्स चेव देसे उवचिए, से तं अगदवियखंध सेत जाणयसरीरभवियसरीरवइरित दव्वखधो, से तं नी आगमओ दव्वखधे, तं तं दव्वखधे ॥ सू० ५४ ॥
छाया - अथ कोऽसौ अनेकद्रव्यस्कन्धः १ अनेकद्रव्यरसक-ध-तस्यैव देशोऽपचितः तव देशउपचितः । स एपः अनेव स्वधः स एष ज्ञाय कशरीरभ शरीरख्यतिरिक्तो द्रव्यस्यन्धः, स एष न े आगमतो द्रव्यस्कन्धः । स एष द्रव्यस्कन्धः ॥ ५४ ॥ टीका - - ' से किं तं' इत्यादि -
अथ कोसौ अनेकद्रव्यस्कन्धः १ इति शिष्वप्रश्नः । उत्तरमाह अनेकद्रव्यम्कन्धः - अनेक द्रव्यश्वासौ स्कन्धश्चेति कर्मधारयः स तु यपस्तथोच्यते ' तरस
:
से पहिले २ के स्कन्धों में पूर्व २ की अपेक्षा कृत्स्नता और उत्तर २ की अपेक्षा अकृत्स्नता सापेक्षिक सघ जाती है । अत के कृत्स्नस्कंध में कृत्स्नता सापेक्षिक नहीं है किन्तु स्वाभाविक होती है । अचित्त द्रव्यसन्ध में द्विप्रदेशी आदि समस्त अचित्त स्कंधों में सामान्य रूप से अचित्तता प्रकट की गई है और अकृत्स्नस्कंध में सर्वोत्कृष्ट स्कंध से पहिले पहिले के स्कंधों में अपरिपूर्णता । इम प्रकार इन दोनों में अन्तर वहा गया है | सूत्र ५३ ।। अब सूत्रकार अनेक द्रव्यस्कंध को कहते हैं" से किं तं" इत्यादि । ॥ ५४ ॥
માં તેમના પૂર્વ પૂર્વના (આગળ- આગળના) સ્કન્ધાની કરતાં કૃત્સ્નતા અને ઉત્તરોત્તર (પાછળ–પાછળના) સ્કન્ધાની અપેક્ષા અકૃત્સ્નતા સાપેક્ષિક રીતે ઘતિ થઈ જાય છે. અન્તિમ કૃત્સ્નસ્કન્ધમાં કૃનતા સાપેક્ષક હોતી નથી, પણ સ્વાભાવિક હાય છે, કારણ કે તેના કરતાં માટે કોઈ સ્કન્ધ જ હેાતા નથી, પણ તેના કરતાં નાન તેની આગળના સ્કન્ધા હાય છે.
અચિત્ત દ્રશ્યસ્કન્ધમાં-દ્વિપ્રદેશી આદિ સમસ્ત અચિત્ત સ્કન્ધામાં સામાન્યરૂપે અચિત્તતા પ્રકટ કરવામાં આવી છે. અને કૃત્સ્નસ્કન્ધમાં સર્વોત્કૃષ્ટ રકન્ધથી આગળના (પહેલાંના) સ્કન્ધામાં અપરિપૂર્ણતા પ્રકટ કરવામાં આવી છે. આ પ્રકારનું તે બન્ને વચ્ચેનું અંતર (તફાવત) કહેવામાં આવ્યું છે. ! સૂ॰ ૫૩ ॥
હવે સૂત્રકાર અને દ્રવ્યસ્કન્ધના સ્વરૂપનું નિરૂપણ કરે છે. 'से किं तं अगद वियस्त्र घे" धत्याहि
