Page Text
________________
अनुयोगचन्द्रिका टीका-म. ४२ लौकिकं नोआगमभावश्रतनिरूपणम् २०५ षट्, उपाङ्गानि दुगाख्यास्पाणि. तैः सहिता ऋग्यजुःसाम थर्वणलक्षणाश्चत्वारो वेदाः, लौकिकं नोभागमता भावश्रुतम् । भारतराम यणादीनां ले के आगमत्वेन प्रसिद्धत्वादागमत्वेऽपि तदुक्तक्रियाया अनागमत्वात् नोआगमत्वम्, लोकप्रसिद्धथैव : तत्वमपि तेषां । तदुपयोग एव भवितुमर्हति, उपयोगी भावनिक्षेप इतिवचनात् । तदेतत् लौकिकं नोभागमता भावतं वर्णितम् । इति ॥ सू०४२॥ ब्याकरण निरुक्त, छद. ज्योतिष, ये छह वेदों के अंग हैं । और उनकी व्याख्या रूप जो ग्रन्थ हैं वे उपांग हैं। ऋग्वेद, यजुर्वेद, सामवेद, और अथर्ववेद ये चार वेद हैं। ये सब लौकिक भाश्रित हैं। लोक में भारत रामायण आदि आगम शास्त्ररूप से माने जाते हैं, इसलिये इनमें आगमता है और इनमें जो क्रियाएँ वर्णित हैं, वे आचारूप नहीं होने से अनागमरूप हैं। इसप्रकार भारत आदिकों में तदुक्त क्रियाओंकी अपेक्षा नाआगमता आ जाति है। लेोक प्रसिद्धि से ही इनमें श्रुतता है । इसलिये ये नाआगम को आश्रित करके लौकिक भारत है। इनमें जो सूत्रकारने मात्र तता प्रकट की है वह इनके संलग्न उपयोग की अपेक्षा से ही प्राट की गई जाननी चाहिये। शब्दात्मक जो भारत, रामाण आदिक हैं वे तो भावत हो ही नहीं सकते हैं कयोंकि "उपयोगा भाः निक्षेपः" उपग को ही भावनिक्षेप कहा है ऐसा आप्तवचन है। (से त लाइयं नाआगमओ भावसुय) इस प्रकार नोआगमकी अपेक्षा यह लौकिक भावतका वर्णन किया।છે. ચાર વેદના નામ આ પ્રમાણે છે અન્વેદ, સામવેદ, યજુર્વેદ અને અથર્વવેદ લેકમાં મહાભારત, રામાયણ આદિને આગમ-શાસ્ત્ર રૂપે માનવામાં આવે છે, તેથી તેમાં આગમતાનો સદૂભાવ છે, અને તે શાસ્ત્રોમાં જે ક્રિયાઓનું વર્ણન કરવામાં આવ્યું છે તે ક્રિયાઓ આચારરૂ૫ નહીં હોવાથી અનાગમરૂપ છે. આ રીતે મહાભારત આદિ ગ્રન્થમાં તદુક્ત ક્રિયાઓની અપેક્ષાએ આગમતા આવી જાય છે. લેકપ્રસિદ્ધિની અપેક્ષાએ તે ગ્રન્થમાં શ્રતતાને સદ્ભાવ છે. તેથી તે શાને
આગમ લૌકિક ભાવકૃત રૂપ કહેવામાં આવ્યાં છે તે શાસગ્રન્થમાં સૂત્રકારે જે ભાવકૃતતા પ્રકટ કરી છે તે તેમને તે શ્રતોમાં ઉપયાગદેપ પરિણામની યુકત્તતા (સંલગ્નતા)ને કારણે જ પ્રકટ કરવામાં આવેલ છે, એમ સમજવું. શબ્દાત્મક જે મહાભારત, રામાયણ આદિ છે, તેમને તે ભાવશ્રત ગણી શકાય જ નહીં કારણ કે "उपयोगा भारनिक्षेपः" ७५गने भावनिक्षेप ४ छ. 24। प्रा सिद्धा. -तानुयन . (सेत लोइयं नोआगमओ भावमूयं) AL A२नु नाम alls ભાવશ્રુતનું સ્વરૂપ સમજવું.
'अज्ञानिक' मज्ञानी ५४मा २ (२५" ५ छ, ते ना२१५४ नयी
| SR No. | 040003 |
| Book Title | Anuyogdwar Sutra Part 01 |
| Original Sutra Author | N/A |
| Author | Kanhaiyalal Maharaj |
| Publisher | A B Shwetambar Sthanakwasi Jain Shastroddhar Samiti |
| Publication Year | 1967 |
| Total Pages | 861 |
| Language | Sanskrit, Gujarati |
| Classification | Book_Devnagari, Book_Gujarati, & agam_anuyogdwar |
| File Size | 249 MB |