________________
अनुगोमचन्द्रिका टीका.५०३८ज्ञाय शरीर भव्यशरीर तिरिक्तद्रव्यश्रत निरूपणम् १९७ तत् किट्टिसं तनिष्पनं सत्रमपि किट्टिसमुच्यते : यद्वा-औणिकादीनां मूत्राणां व्यादिसंयोगेन निष्पन्नं सूत्रं किट्टिसम् । अथवा-पूर्वोक्तातिरिक्ता येऽश्वादयो जीवास्तल्लोमनिष्प-नं मृवं मिट्टिसम् । ५॥
अथ पञ्चमं भेदमाह='वागय सणमाइ' इति । बाललं शणादि-शणादि निष्पन्न मूत्र वाल्कलम् ।
ननु श्रुतप्रकरणे प्रस्तुते किमर्थ मूत्रप्ररूपणम् इति चेदुच्यते, प्राकृते-'सुय' शन्देन श्रुतस्य, आर्षत्वात्सूत्रस्य च ग्रहणात् समानशब्दप्रतिपाद्यत्वरूपसाम्यादिदमपि प्रापयतीति नास्ति कश्चिद्दोषः, प्रसंगतः शिष्यबुद्धिवेशद्यार्थ मूत्रस्वरूपं जाता से वह कि दृस सूत्र से । अथवा औणि आदि सूत्रो के। अब दुहरा तिहरा- दो तारवाला ती तारगला आदि रूपमें करके जो मुत्र बनाया जाता है
उसग नाम किट्टिन है। अपना इन मेष आदि जीवों से अतिरिक्त जो अश्व आदि जीव हैं, उनके रोगों से निष्पन्न डुबा मूत्र किट्टिस है ।(वागयं सणमाइ) सन अदि है जो सूत्र बनता है उसका नाम वाल्कल वल्वन पुत्र हैं।
शंका-यहां तो शून को प्रकरण प्रस्तुत है फिर किस कारण यहां सूत्र की प्ररूपणा मूत्रकार ने की ? ____ उत्तर-आष होने के कारण प्राकृत में "य" शब्द से श्रुत और सूत्र इन दोनों का बोध होता है-क्योंकि इन दोनों अर्थों का प्रतिपादक यह "सूत्र" शब्द है । अ.: इन दोनों में समान शब्दद्वाग प्रतिपाद्यवरूप વવામાં આવે છે તેને “કિસિસૂત્ર” કહે છે. અથવા ઓરણુંક આદિ સૂવને જ્યારે ઉપ૮, ત્રિપદું, ચપટ, આદિ રૂપે વણીને તેમાંથી જે સૂત્ર બનાવવામાં આવે છે તેને કિટ્ટિસ કહે છે. અથવા ઉપયુંકત ઘેટાં, ઊંટ આદિ છ સિવાયના અન્યાદિ eaना पाणमांधी मनास सूत्रने ससूत्र छ. (वायं सणमाइ) )५) શણુ આદિની છાલમાંથી જે સુત્ર બને છે તેને વકજ સત્ર કહે છે.
શંકા- અહીં શ્રેનનો અધિકાર ચાલી રહ્યો છે. છતાં અહીં સૂત્રકાર સૂત્રની પ્રાપણા શા માટે કરી છે?
उत्तर- "सुय' मा प्राकृत पहने। म थाय छ, भने 'सुय' नी સંસ્કૃત છાયા ‘સત્ર થાય છે આ વાત તે આગળ પ્રકટ થઈ ચુકી છે. આ રીતે 'सुय" ५६ श्रत भने सूत्र, मा भन्नेना अनु मे५४ छ, ४२६५ "सुय" શબ્દ આ બન્ને અર્થોનું પ્રતિપાદન કરે છે. તેથી તે બન્નેમાં સમાન શબ્દ દ્વારા પ્રતિપધત્વરૂપ સમાનતા હોવાને કારણે સૂત્રકારે અહીં સૂત્રની પણ પ્રરૂપણા કરી
