________________
१५४
अनुयोगदारले नोआगमत्वं च देशे क्रियालक्षणे आगमाभावात् । 'नो बन्दस्यात्र देशप्रतिषेधवचनत्वं बोध्यम । आवश्यकज्ञानसद्भावादागमोऽपि देशतो बताते, इति ।
अत्र छाकात्तरिकद्रव्यावश्यके दृष्टान्तः प्रदश्यते-पुरा बसन्तपुरे नगरेऽगीतार्थ एकः संघो विहरति म। तत्र संघे साधुगुणरहितः कश्चित्संविग्नाभासः साधुः प्रतिदिनं पुरःकर्मादिदोषदुष्टमनेषणीयं भक्तादि गृहीत्वा महता संबेगेन प्रतिक्रमणकाले सर्वमालेचयति । अगीतार्थों गच्छाचार्यध तस्मै अगीतार्थत्वात वश्यक माना गया है ऐसा जानना चाहिये। यहां पर 'गो' शब्द एक देश प्रतिषेध अर्थ में प्रयुक्त हुआ है। अर्थात् परिक्रमण क्रियारूप एकदेश में आगम रूपता नहीं है। परन्तु प्रतिक्रमणरूप आवश्यक के ज्ञान का सद्भाव होने से वहां आगम भी इस तरह एकदेशरूप आवश्यक क्रिया में आगम का प्रतिपेष यह 'नो' शब्द करता है। और यह प्रकट करता है कि यहां केवल आगम एकदेश में वर्तमान है। इस तरह "ना" शब्द में देश प्रतिषेधवचनता जाननी चाहिये । लोकोत्तरिक द्रव्यावश्यक के ऊपर दृष्टान्त इस प्रकार से है-प्राचीनकाल में बसन्तपुर नाम के नगर में एक अगीतार्थ संघविहार करता हुआ आया । उसमें साधुगुणों से रहित एक साधु था । जो संविग्नाभास (ऊपर से वैराग्य देखानेवाला) था। वह प्रतिदिन पुरः कर्मादि दोषों से युक्त अनेपणीय आहार ले करके आता-और बडे ही संवेग भाव से १३५४३५ भानवामा मान्यु छ, मेम समन. मी "नो आगम" ५४मा १५राये। "नो" २०६ मे देश प्रतिषेध (निषेध)न। म मां प्रयुत यो छ, मेट से પ્રતિક્રમણ ક્રિયારૂપ એક દેશમાં આગમરૂપતા હોતી નથી, પરંતુ પ્રતિક્રમણરૂપ આવયના જ્ઞાનને સદૂભાવ હોવાથી ત્યાં આગમને પણ એકદેશની અપેક્ષાએ સદ્દભાવ હોય છે. આ રીતે બને પદ અહીં એક દેશરૂપ આવશ્યક ક્રિયામાં આગમને પ્રતિષેધ (નિષેધ) કરે છે, અને એ વાત પ્રકટ કરે છે. કે ત્યાં આગમ કેવળ એક દેશતઃ વર્તમાન છે. આ પ્રમાણે “” શબ્દમાં દેશ પ્રતિષેધ વચનતા સમજવી જોઈએ. લકત્તરિક ૦૭. વશ્યકનું પ્રતિપાદન કરવાને માટે હવે નીચેનું દષ્ટાન્ત આપવામાં આવે છે
પ્રાચીન કાળમાં વસંતપુર નામના નગરમાં અગીતાર્થ સાધુઓને એક સંઘ વિહાર કરતા કરતે આવી પહોંચ્યો. તે સંઘમાં સાધુઓના ગુણોથી રહિત, પણ સંવિસાભાસી (ઉપર ઉપરથી વૈરાગ્ય ભાવ દેખાડનાર) એ એક સાધુ હતું. તે હંમેશા પુરા કર્માદિ દેથી યુકત અનેષણીય (અકલ્પ્ય) આહાર વિહોરી લાવતે હતો, અને પ્રતિક્રમણ કરતી વખતે ઘણા જ સંવેગભાવ પૂર્વક પોતાના દેશની
