________________
१४६
अनुयोगद्वारसत्रे
छाया - गोभिः समं निर्गममवेशस्थानासनादि प्रकर्वन्ति । भुजते यथा गौः, तिर्यग्वासं विभावयन्तः || इति ।।
गृहिधर्माण:- गृहिणां धर्मों येणं ते गृहिधर्माण: = 'गृहस्थ धर्म एव श्रेयान् इति मत्वा तदुचितधर्माचारिणः । उक्तं च तदनुसारिभिः"गृहाश्रमसमो धर्मों, न भूतो न भविष्यति ।
तं पालयन्ति ते धीराः, लीनाः पाषण्डमा ताः ॥ इति । धर्मचिन्तकाः- याज्ञवल्क्यादि प्रणीत धर्मसंहितादिभिः सह मे भ्रमं चिन्तयन्ति मिर्व्यवहरन्ति मे ते धर्मचितिका उच्यन्ते, अविरुद्धाः - देषनृपमाता पितृतिर्यगादी नामबिरोधेन विनयकारिणो मे भवन्ति तेऽविरुद्धा: - वैनयिका इत्यर्थः विरुद्धाः
उक्तं च-करके जो गाथा लिखी है उस का अथ भी यही है । गृहम धर्म ही श्रेयस्कर है ऐसी जिन की मान्यता होती हैं । और उसी के उचित जो धर्म का आचरण करते हैं वे गृहिधर्मा है । इन लोगो का ऐसा कहना है कि गृहस्थाश्रम जैसा धर्म न हुआ है और न होगा। जो धीर होते हैं वे ही इसका पालन करते हैं और जो क्लीव - कमजोर हैं ये व्रतों को लेते हैं । याज्ञवल्क्य आदि के द्वारा रचित धर्मसंहिता आदि को लेकर जो धर्म का विचार करते हैं- उनके अनुसार अपनी दैनिक प्रवृत्ति चलाते हैं वे धर्मचिन्तक हैं । देव नृप, मातापिता और तिर्यञ्च आदि का विना किसी मेदभाव के जो एकसा विनय करते हैं वे अविरूद्ध - वैनयिक मिथ्यादृष्टि - हैं ।
ગાથાના ઉપર મુજબના જ અથ થાય છે. તે ગાથામાં ગાત્રતિકનાં લક્ષણા બતાનવામાં આવ્યા છે,
श्र
"गृहस्थधर्म ४ શ્રેયસ્કર છે,” આ પ્રકારની માન્યતા ધરાવનાર અને તેને અનુરૂપ જ ધર્મનું આચરણ કરનાર જે પુરુષા હાય છે તેમને 'ગૃહિધર્માં' કાંડું છે. તે લેાકેાની એવી માન્યતા છે કે ગૃહસ્થાશ્રમ જે કોઇ ધમ થયે . પણ નથી અને થવાને પણ નથી. જે લેાકેા ધીર હાય છે તએ જ તેનુ પાલન કરી શકે છે અને જે લેકે કલીબ (કમજોર) હાય છે તેએ જ તેાની આરાધના કરે છે. યાજ્ઞવલ્કય આદિ તચિન્તા દ્વારા રચિત ધર્માંસહિતા આદને આધારે જેએ ધર્મના વિચાર કરે છે, અને તેને અનુસાર જ પેાતાની સૈનિક પ્રવૃત્તિ ચલાવે છે तेभने “धर्मथिन्त” हे छे.
भेो। हेव. नृप, भाता पिता भने तिर्यथाहिनो अयिशु प्राश्नो लेहलाव રાખ્યા વિના એક સરખા વિનય કરે છે, તેમને ‘અવિરૂદ્ધ' (જૈનયિક મિથ્યા-ષ્ટિ)
