________________ આગમસૂત્ર 10, અંગસૂત્ર 10, પ્રશ્નવ્યાકરણ આશ્રદ્વાર, અધ્યયન-૪ અબ્રહ્મ' સૂત્ર-૧૭ હે જંબૂ ! ચોથું આસ્રવ દ્વાર અંબ્રહ્મચર્ય છે. આ અબ્રહ્મચર્ય દેવ-મનુષ્ય-અસુર લોક દ્વારા પ્રાર્થનીય છે. તે પ્રાણીને ફસાવનાર કાદવના જાળા સમાન છે. સ્ત્રી-પુરુષ-નપુંસક વેદના ચિહ્નવાળું, તપ-સંયમ-બ્રહ્મચર્યમાં વિદનરૂપ છે, સમ્યચારિત્રનું વિનાશક અને ઘણા પ્રમાદનું મૂળ છે, કાયર-કાપુરુષ દ્વારા સેવિત, સજ્જન લોકો દ્વારા દ્ગ-નરક-તિર્યંચ એ ત્રણે લોકમાં પ્રતિષ્ઠાન યુક્ત છે, તે જરા-મરણ-રોગ-શોકની બહુલતાવાળું છે, વધ, બંધ અને શોકમાં દુર્વિઘાત છે(તેનો અંત આવતો નથી), દર્શનમોહનીય અને ચારિત્ર મોહનીયના હેતુભૂત છે, ચિરપરિચિત છે. અનુગતછે. દુઃખે કરીને અંત પામે તેવું આ ચોથું અધર્મદ્વાર છે. સૂત્ર-૧૮ અબ્રહ્મચર્યના ગુણસંપન્ન આ ત્રીસ નામો છે. તે આ પ્રમાણે - અબ્રહ્મ, મૈથુન, ચરંત, સંસર્ગી, સેવનાધિકાર, સંકલ્પ, બાધનાપદ, દર્પ, મોહ, મનઃસંક્ષોભ, અનિગ્રહ, બુટ્ટહ, વિઘાત, વિભંગ, વિભ્રમ, અધર્મ, અશીલતા, ગ્રામધર્મતૃપ્તિ, રતિ, રાગચિંતા, કામભોગ માર, વૈર, રહસ્ય, ગુહ્ય, બહુમાન, બ્રહ્મચર્યવિપ્ન, વ્યાપત્તિ, વિરાધના, પ્રસંગ અને કામગુણ. અબ્રહ્મના આ ત્રીસ નામ અબ્રહ્મના છે. સૂત્ર-૧૯ અધૂરું.... આ અબ્રહ્મને અપ્સરાઓ, દેવાંગનાઓ સહિત સુરગણ પણ સેવે છે. કયા દેવો તે સેવે છે?. મોહથી મોહિત મતિવાળા, અસુર, નાગ, ગરુડ, સુવર્ણ, વિદ્યુત, અગ્નિ, દ્વીપ, ઉદધિ, દિશિ, વાયુ, સ્વનિતકુમાર દેવો અબ્રહ્મનું સેવન કરે છે. અણપન્ની, પણપન્ની, ઋષિવાદિક, ભૂતવાદિક, ઇંદિત, મહાદેંદિત, કૂષ્માંડ અને પતંગદેવો તથા પિશાચ, ભૂત, યક્ષ, રાક્ષસ, કિંમર, લિંપુરુષ, મહોરગ, ગંધર્વ; એ સર્વે વ્યંતર દેવો અબ્રહ્મનું સેવન કરે છે. તિસ્તૃલોકમાં જ્યોતિષ્ક વિમાનવાસી દેવો તદુપરાંત મનુષ્યગણ, જલચર-સ્થલચર-ખેચર પંચેન્દ્રિય તિર્યંચ અબ્રહ્મનું સેવન કરે છે. તથા મોહપ્રતિબદ્ધ ચિત્તવાળા, અતૃપ્ત કામભોગતૃષ્ણાવાળા, બલવતી-મહતી-સમભિભૂત તૃષ્ણાવાળા, વિષયમાં વૃદ્ધ, અતિમૂચ્છિત, અબ્રહ્મરૂપ કીચડમાં ફસાયેલ, તામસભાવથી અમુક્ત, એવા અન્યોન્યને સેવતા, પોતાના આત્માને દર્શનમોહનીય અને ચારિત્ર મોહનીયના પીંજરામાં નાંખે છે. વળી અસુર, સુર, તિર્યંચ, મનુષ્ય સંબંધી ભોગોમાં રતિપૂર્વક વિહાર કરતા વિવિધ કામક્રીડામાં પ્રવૃત્ત, દેવો, ઇન્દ્રો અને રાજાઓ વડે સન્માનિત અને દેવલોકના દેવો સદશ ભોગી, ચક્રવર્તી પણ કામભોગથી તૃપ્ત થયા નથી, ભરતક્ષેત્રમાં હજારો પર્વત, નગર, નિગમ, જનપદ, પુરવર, દ્રોણમુખ, ખેડ, કર્બટ, મડંબ, સંબોધ, પટ્ટણથી મંડિત, સ્થિર લોકોના નિવાસવાળી, એકછત્ર, સમુદ્ર પર્યન્ત પૃથ્વીનો ઉપભોગ કરનારા નરસીહ-નરપતિ-નરેન્દ્ર, નરવૃષભ, મરભૂમિના વૃષભ સમાન, અત્યધિક રાજતેજ લક્ષ્મીથી દેદીપ્યમાન છે. જે સૌમ્ય અને નિરોગી છે, રાજવંશમાં તિલક સમાન છે. જે સૂર્ય, ચંદ્ર, શંખ, ચક્ર, સ્વસ્તિક, પતાકા, જવ, મત્સ્ય, કાચબો, ઉત્તમ રથ, ભગ, ભવન, વિમાન, અશ્વ, તોરણ, નગરદ્વાર, મણિ, રત્ન, નંદ્યાવર્ત, મૂસલ, હળ, સુંદર કલ્પવૃક્ષ, સિંહ, ભદ્રાસન, સુરુચિ, સ્તૂપ, સુંદર મુગટ, મુક્તાવલી હાર, કુંડલ, હાથી, ઉત્તમ બળદ, દ્વીપ, મેરુ પર્વત, ગરુડ, ધ્વજા, ઇન્દ્રકેતુ, દર્પણ, અષ્ટાપદ, ધનુષ, બાણ, નક્ષત્ર, મેઘ, મેખલા, વીણા, ગાડીનું ચૂપ, છત્ર, માળા, દામિની, કમંડલ, કમલ, ઘંટા, ઉત્તમ જહાજ, સોય, સાગર, કુમુદવન, મગર, હાર, ગાગર, નૂપુર, પર્વત, નગર, વજ, કિંમર, મયૂર, ઉત્તમ રાજહંસ, સારસ, ચકોર, ચક્રવાલયુગલ, ચામર, ઢાલ, પર્વાષક ઉત્તમ પંખો, લક્ષ્મીનો અભિષેક, પૃથ્વી, તલવાર, અંકુશ, નિર્મળ કળશ, ભંગાર અને વર્ધમાનક આ બધા શ્રેષ્ઠ પુરુષોના ઉત્તમ અને પ્રશસ્ત લક્ષણને ચક્રવર્તી ધારણ કરે છે. 32,000 શ્રેષ્ઠ રાજા તેમને અનુસરે છે. 64,000 શ્રેષ્ઠ યુવતિના નયનને પ્રિય, રક્ત આભાયુક્ત, મુનિ દીપરત્નસાગર કૃત “(પ્રશ્નવ્યાકરણ)” આગમસૂત્ર ભાવાનુવાદ Page 24