________________ આગમસૂત્ર 4, અંગસૂત્ર 4, “સમવાય' સમવાય-૧૬ સૂત્ર-૩૮ થી 41 ૩૮.‘સૂયગડ’ સૂત્રમાં પહેલા શ્રુતસ્કંધના સોળમું અધ્યયન ‘ગાથા ષોડશક’ છે. તે આ ક્રમે- સમય, વૈતાલિક, ઉપસર્ગપરિજ્ઞા, સ્ત્રીપરિજ્ઞા, નરકવિભક્તિ, મહાવીરસ્તુતિ, કુશીલ પરિભાષિત, વીર્ય, ધર્મ, સમાધિ, માર્ગ, સમોસરણ, માથાતથ્ય, ગ્રંથ, યમકીય, સોળમું ગાથાષોડશક છે. કષાયો સોળ ભેદેકહ્યા છે - અનંતાનુબંધી ક્રોધ, અનંતાનુબંધી માન, અનંતાનુબંધી માયા, અનંતાનુબંધી લોભ, અપ્રત્યાખ્યાન કષાય ક્રોધ, અપ્રત્યાખ્યાન કષાય માન, અપ્રત્યાખ્યાન કષાય માયા, અપ્રત્યાખ્યાન કષાય લોભ, પ્રત્યાખ્યાનાવરણ ક્રોધ, પ્રત્યાખ્યાનાવરણ માન, પ્રત્યાખ્યાનાવરણ માયા, પ્રત્યાખ્યાનાવરણ લોભ, સંજવલન ક્રોધ, સંજવલન માન, સંજવલન માયા અને સંજ્વલન લોભ, મેરુ પર્વતને 16 નામો છે - 39. મંદર, મેરુ, મનોરમ, સુદર્શન, સ્વયંપ્રભ, ગિરિરાજ, રત્નોચ્ચય, પ્રિયદર્શન, લોકમધ્ય, લોકનાભિ. 40. અર્થ, સૂર્યાવર્ત, સૂર્યાવરણ, ઉત્તર, દિગાદિ અને સોળમું અવતંસક. 41. પુરુષાદાનીય પાર્થ અહંને 16,000 સાધુની ઉત્કૃષ્ટ શ્રમણ સંપદા હતી. આત્મપ્રવાદ પૂર્વમાં સોળ વસ્તુ છે. ચમર અને બલીના અવતારિકાલયન આયામ-વિષ્કલથી 16,000 યોજન છે. લવણસમદ્રમાં ઉભેંધની પરિવૃદ્ધિ 16,000 યોજન કહી છે. આ રત્નપ્રભા પૃથ્વીમાં કેટલાક નારકીની સ્થિતિ ૧૬-પલ્યોપમ છે. પાંચમી પૃથ્વીમાં કેટલાક નારકોની સ્થિતિ ૧૬-સાગરોપમ છે. કેટલાક અસુરકુમારોની સ્થિતિ ૧૬-પલ્યોપમ છે. સૌધર્મ-ઈશાનકલ્પ કેટલાક દેવોની સ્થિતિ ૧૬-પલ્યોપમ છે. મહાશુક્ર કલ્પે કેટલાક દેવોની સ્થિતિ ૧૬સાગરોપમ છે. જે દેવો આવર્ત, વ્યાવર્ત, નંદાવર્ત, મહાનંદાવર્ત, અંકુશ, અંકુશપ્રલંબ, ભદ્ર, સુભદ્ર, મહાભદ્ર, સર્વતોભદ્ર, ભદ્રોત્તરાવતંસક વિમાને દેવપણે ઉત્પન્ન થયા તેમની ૧૬-સાગરોપમ ઉત્કૃષ્ટ સ્થિતિ છે. તે દેવો સોળ અર્ધમાસે આન-પ્રાણ, ઉચ્છવાસ-નિઃશ્વાસ લે છે. તે દેવોને 16,000 વર્ષ આહારેચ્છા થાય છે. કેટલાક ભવસિદ્ધિક જીવો 16 ભવ ગ્રહણ કરીને સિદ્ધ-બુદ્ધ-મુક્ત-પરિનિવૃત્ત-સર્વ દુઃખાંતકર થશે. સમવાય-૧૬નો મુનિ દીપરત્નસાગર કૃત ભાવાનુવાદ પૂર્ણ મુનિ દીપરત્નસાગર કૃત “(સમવાય)” આગમસૂત્ર ભાવાનુવાદ Page 22
