________________ આગમસૂત્ર 4, અંગસૂત્ર 4, “સમવાય' સમવાય-૧૩ સૂત્ર-૨૬ ક્રિયા(કર્મબંધના કારણભૂત ચેષ્ટાવિશેષ) સ્થાનો તેર કહ્યા છે - અર્થદંડ, અનર્થદંડ, હિંસાદંડ, અકસ્માત દંડ, દષ્ટિવિપર્યાસ દંડ, મૃષાવાદ પ્રત્યયિક, અદત્તાદાન પ્રત્યયિક, આધ્યાત્મિક, માન પ્રત્યયિક, મિત્રદ્વેષ પ્રત્યયિક, માયા પ્રત્યયિક, લોભ પ્રત્યયિક અને તેરમું ઇર્યાપથિક ક્રિયાસ્થાન.. સૌધર્મ-ઈશાન કલ્પે તેર વિમાન પ્રસ્તો છે. સૌધર્માવતંસક વિમાન અર્ધ તેરસ યોજન લાંબુ-પહોળું છે. એ રીતે ઈશાનાવતંસક પણ જાણવુ. જલચર પંચેન્દ્રિય તિર્યંચયોનિક જીવોની જાતિ કુલકોટિ યોનિ પ્રમુખ અર્ધતરસ લાખ છે. પ્રાણાયુ પૂર્વમાં તેર વસ્તુ છે. ગર્ભ વ્યુત્ક્રાંતિક પંચેન્દ્રિય તિર્યંચ યોનિવાળાને પ્રયોગ તેર ભેદે કહ્યો છે, તે આ સત્ય મનપ્રયોગ, મૃષા મનપ્રયોગ, સત્ય-મૃષામનપ્રયોગ, અસત્યા-મૃષામનપ્રયોગ, સત્ય વચનપ્રયોગ, મૃષા વચન પ્રયોગ, સત્યમૃષા વચનપ્રયોગ, અસત્યામૃષા વચનપ્રયોગ, ઔદારિક શરીર કાયપ્રયોગ, ઔદારિકમિશ્ર કાયપ્રયોગ, વૈક્રિય શરીર કાયપ્રયોગ, વૈક્રિય-મિશ્ર કાયપ્રયોગ, કામણશરીર કાયપ્રયોગ. સૂર્યમંડલ એક યોજનમાંથી યોજનના એકસઠીયા તેર ભાગ ઓછું કરીએ તેટલું છે. આ રત્નપ્રભાપૃથ્વીમાં કેટલાક નારકોની સ્થિતિ ૧૩-પલ્યોપમની છે. પાંચમી પૃથ્વીમાં કેટલાક નારકીની સ્થિતિ 13 સાગરોપમ છે. કેટલાક અસુરકુમાર દેવોની સ્થિતિ ૧૩-પલ્યોપમ છે.. સૌધર્મ-ઈશાન કલ્પે કેટલાક દેવોની સ્થિતિ ૧૩-પલ્યોપમ છે. લાંતક કલ્પે કેટલાક દેવોની સ્થિતિ ૧૩સાગરોપમ છે. જે દેવો વજ, સુવજ, વજાવર્ત, વજપ્રભ, વજકાંત, વજવર્ણ, વજલેશ્ય, વજરૂપ, વજશૃંગ, વજસૃષ્ટ, વજકૂટ, વજોત્તરાવતંસક, વઈર, વઈરાવર્ત, વઈરપ્રભ, વઈરકાંત, વઈરવર્ણ, વઈરલેશ્ય, વઈરરૂપ, વઈરશૃંગ, વઈરસૃષ્ટ, વઈરકૂટ, વઈરોત્તરાવતંસક, લોક, લોકાવર્ત, લોકપ્રભ, લોકકાંત, લોકવર્ણ, લોકલેશ્ય, લોકરૂપ, લોકશૃંગ, લોકસૃષ્ટ, લોકકૂટ, લોકોત્તરાવતંસક વિમાનમાં દેવરૂપે ઉત્પન્ન થયા હોય, તે દેવોની ઉત્કૃષ્ટ સ્થિતિ તેર સાગરોપમ છે.તે દેવો. તેર અર્ધમાસે આન-પ્રાણ, ઉચ્છવાસ-નિઃશ્વાસ લે છે, તે દેવોને 13,000 વર્ષે આહારેચ્છા થાય છે. કેટલાક ભવસિદ્ધિક જીવો તેર ભવ ગ્રહણ કરીને સિદ્ધ-બુદ્ધ-મુક્ત-પરિનિવૃત્ત-સર્વ દુઃખાંતકર થશે. સમવાય-૧૩નો મુનિ દીપરત્નસાગર કૃત ભાવાનુવાદ પૂર્ણ | મુનિ દીપરત્નસાગર કૃત “(સમવાય)” આગમસૂત્ર ભાવાનુવાદ Page 19
