________________ સંઘભેદ નામનું મહાપાપ ઉપરના લાંબા નામે થયું. આ પુસ્તકમાં છપાયેલ આધારો સાથે બીજા બીજા પણ પુસ્તકોના આધારો લઈને સંઘભેદના વિષયને સમજવાનો પુરુષાર્થ આપણે કરીએ. આજે ઘણીવાર તમારા કાને એવી દલીલો પડી હશે કે “જૈન પંચાંગ મુજબ તો તિથિની વૃદ્ધિ આવતી જ નથી અને તિથિનો ક્ષય આવે છે તે પણ દર બાસઠમી તિથિનો. એટલે આજે લૌકિક પંચાંગના આધારે આપણે જે તિથિઓ સ્વીકારીએ છીએ તેમાં આ નિયમ સચવાતો નથી. માટે આજે તિથિની બાબતમાં કોઈ જ સાચું નથી.” જૈન પંચાંગના નામે આજે જેટલી ગેરસમજો ફેલાવવામાં આવે છે તેનો જવાબ “શ્રી પર્યુષણા સ્થિતિ વિચાર’ નામના વિ. સં. ૧૪૮૬માં રચાયેલા શાસ્ત્રમાં મળે છે. આ ગ્રન્થના કર્તા છે : પૂ. આ. શ્રી સોમસુંદર સૂ.મ.ના શિષ્ય પંડિત શ્રી હર્ષભૂષણ ગણિવર. તેમણે લખ્યું છે : “વિષમકાળના પ્રભાવથી જૈન ટિપ્પણાનો વિચ્છેદ થયેલો છે. ત્યારથી ભાંગેલ-તૂટેલને ટિપ્પણા ઉપરથી આઠમ ચૌદશ આદિ કરવાથી તે સૂત્રોક્ત થતી નથી એટલા માટે આગમ અને લોકોની સાથે બહુ વિરોધનો વિચાર કરીને સર્વ પૂર્વ ગીતાર્થ આચાર્યદેવોએ “આ પણ આગમના મૂખવાળું છે.' એવો વિચાર કરીને પ્રતિષ્ઠા - દીક્ષા આદિ સર્વ કાર્યોનાં મુહૂર્તોમાં લૌકિક ટિપ્પણું જ પ્રમાણ કર્યું છે, સ્વીકાર્યું છે. કારણ કે, શ્રી સિદ્ધસેન દિવાકરસૂરિ મહારાજાનું પણ વચન છે કે “અન્ય દર્શનીઓનાં શાસ્ત્રોમાં પણ જે સારું છે તે, હે સર્વજ્ઞ પ્રભુ, આપના કથન કરેલા આગમસમુદ્રનાં જ ઉડેલા બિંદુઓ છે.” આ કારણથી વર્તમાનકાલીન ગીતાર્થ સૂરિવરો પણ એ જ પ્રમાણે લૌકિક ટિપ્પણાને જ પૂર્વગીતાર્થસૂરિવરોની જેમ પ્રમાણભૂત માનીને ચાલી રહ્યા છે.”
