________________
શત્રુંજય પ્રકાશ. અત્યાર સુધીના ઇતિહાસમાં આવા તીર્થોનું દરેક રાજ રજવાડા રક્ષણ-પોષણ કરવાની ફરજ સમજતા હતા અને કોઈપણ ધર્મ તરફ ઉદાર અને વફાદાર રહેતા. જ્યારે ચુડાસમાની ગાદીયે આવેલે ગ્રહરિપુ રાજધર્મ ભૂલ્યો અને સલાહકાર નબળો મળી જવાથી પરિણામે તેણે યાત્રિક પાસેથી “મુંડકું” લેવાને સોરઠની સરહદે નાકા ગોઠવ્યાં.
દરમિયાન ગુજરાતના પાટનગર અણહીલપુર પાટણમાં ચાવડાવંશની ગાદી મૂળરાજે હસ્તગત કરી ત્યાં સોલંકીની સત્તા જમાવી દીધી હતી.
એક વખત મૂળરાજની ભત્રીજીને સોરઠી સોમનાથના દર્શનની ઈચ્છા થઈ. તેથી તેને થોડા રસાલા સાથે મૂળરાજે સેરઠ તરફ રવાના કરી. આ રસાલે સોરઠની સરહદમાં આવી પહોંચે એટલે ગ્રહરિપના માણસોએ “મુંડકું” માગ્યું, તે જોઈ રાજબાળાનું દિલ ઉશ્કેરાઈ ગયું. પ્રભુના દર્શનની આડે આવા અધર્મના અંતરાય તેને અસહ્ય લાગ્યા, અને આવી રીતે ધાર્મિક સ્વતંત્રતા લુંટાવા દઇને યાત્રા કરવા જવામાં પાપ માનીને અણહીલપુર તરફ રથ પાછો વાળ્યો.
રાજબાળાને આ રીતે એકાએક પાછા આવેલા જોઈ મૂળરાજે તેનું કારણ પૂછ્યું, રાજબાળાએ ગ્રહરિપુના ઉન્માદની વાત કરતાં ઉમેર્યું કે-“સેરઠનો ક્ષત્રીરાજા ધર્મરક્ષક મટી ધર્મભક્ષક થયું છે. આ રીતે જે તમારા જેવા ગુર્જરેશ્વરના અમલમાં નયે જાય તે મારે જાત્રા કરવાથી સયું.”
સેરઠને ગ્રહરિપુ ધર્મ ઉપર ધાડ પાડે છે તે ખબર મૂળરાજને મળવાથી બીજે દિવસે રાજસભામાં આ વાત ચર્ચાતાં તેના પ્રધાન જબુક અને ખેરાલુના રાજા જેહુલે જણાવ્યું કે-સેરઠને ગ્રહરિપુ અને કચ્છના લાખો ફુલાણું બંને મિત્રો હોવાથી ગ્રહરિપુ મર્યાદા ચુકયે હોય તે બનવાજોગ છે.”
મૂળરાજે તુર્ત ચડાઇની તૈયારી કરી. ઈ. સ. ૯૭૯ માં સેરઠને સીમાડે યાદવાસ્થળી મંડાણું. લાકુલાણી ગ્રહરિપુની મદદે આવી
Shree Sudharmaswami Gyanbhandar-Umara, Surat
www.umaragyanbhandar.com
