________________
શત્રુજય પ્રકાશ.
રાજ્ય પલટા
વાભીપુરના નાશ વખતે કચ્છના રણની સરહદે વઢીઆરમાં આવેલું પચાસર ગામ ગુજરાતમાં આબાદી ભેાગવતું હતું. તેથી વલ્લભીપુરમાંથો નાસી છુટેલી વસ્તીનેા માટેા ભાગ ત્યાં જઇને રહ્યો હતા. આ રીતે પંચાસરની જાહેાજલાલી વધી જવાથી તેને ઢાખી દેવા કાન્યકુબ્જ ( કનેાજર ) ના રાજા ભુવડ ચડી આબ્યા. દુશ્મનનું બળ વધારે જોઇને જયશીખરે તેની સ્ત્રી રૂપસુંદરીને—તે ગર્ભવતી હાવાથી પાતાના સાળા સુરપાળ સાથે વનમાં મેકલી આપી. ને પાતે આ તાકાનમાં મરતાં સુધી લાયા.
આ સમયે ગુજરાત તેમજ સૌરાષ્ટ્રમાં રાજસત્તા અનિય ત્રિત થઇ જતાં, એ તકના લાભ લઇને ખાખરીયા, આહેર વગેરે કાંડાબળીઆ કામાએ સૈારાષ્ટ્રમાં પ્રવેશ કર્યા. અને ધીમે ધીમે પેાતાનુ બળ વધારવા લાગ્યા.
બીજી તરફ વનમાં જન્મેલા જયશીખરના પુત્ર વનરાજને જૈનાચાર્ય શ્રી શીલાંગાચાર્ય ( શીલગુણસૂરિ ) નુ રક્ષણ મળ્યુ, અને ઉમ્મર લાયક થતાં ચાંપા (જન્તા) નામે શૂરવીર સેનાપતિના
૧ આ ગામ અને તેના ખંડીયરા અત્યારે પણ શ્રી સપ્તેશ્વર નજીક વિદ્યમાન છે.
૨ પંચાસર ઉપર કલ્યાણી ( દક્ષિણ ) ના રાજાએ ચડાઇ કરી હતી તેમ કેટલાક ઇતિહાસકારો જણાવે છે; પરંતુ દક્ષિણ કલ્યાણુમાં કાઈપણુ બળવાન સત્તા જન્મી હોય તેવા પુરાવા મળતા નથી. જ્યારે આ શ્રીમેરૂતુંગસૂરિ જણાવે છે તેમ આ સમયે કાન્યકુબ્જ ( કનેજ ) દેશમાં કલ્યાણુકટક નગરમાં ભૂદેવ ( ભૂયડ–ભૂવડ ) રાજા હતા. એ જોતાં પંચાસર ઉપર કનેાજને ભુયડ ચડી આવ્યાની વાત સંભવિત લાગે છે.
૩ વનરાજ એક વખત તેના એ સાબતી સાથે વગડામાં ફરતા હતા ત્યારે તે રસ્તેથી ચાંપે! વાણીયા પસાર થતા જોઈને તેને રાકયા, ચાંપાયે નિર્ભયતાથી સામે આવી પેાતાનુ ધનુષ્ય સજ્જ કર્યું; પરંતુ તેના પાસે પાંચ તીર હાવાથી બે ભાંગીને ફેંકી દીધાં. એ જોઇ વનરાજે તેનું કારણ પૂછ્યું એટલે ચાંપાયે જણાવ્યું કે‘તમે ત્રણ છે. તેથી મારૂં એકેક તીર એકને માટે પુરતુ
Shree Sudharmaswami Gyanbhandar-Umara, Surat
www.umaragyanbhandar.com
