________________
મરાઠા-ગાયકવાડ અને પેશ્વા.
૩૯
નોંધણુજી ગાહેલે વહીવટ સંભાળ્યેા. દરમ્યાન મુગલના સુમે અમદાવાદથી ખંડણી ઉઘરાવવા નીકળ્યેા. તેને ખડણી ન ભરી શકાવાથી ગાહેલ નાંઘણુજીને ફેાજ સાથે લીધા.
મુગલ સુખાની અમદાવાદમાં ગેરહાજરી દરમ્યાન જોધપુરના રાજા અભયસિહજી ગુજરાત ઉપર ચઢી આભ્યા. તેણે વડાદરા જીતી અમદાવાદમાં ભડારી રત્નસિંહને ગુજરાતના સુખા તરીકે મૂકયે.
તે પછી રત્નસિંહ ભડારીએ શ્રી શત્રુંજયની યાત્રા અર્થે સારઠમાં પ્રવેશ કર્યો તે ખખર જાણતાં મુગલ સુએ ખસી ગયે અને નાંઘણુજી પાલીતાણે આવ્યા. અને તીર્થંતુ ભક્તિપૂર્વક રક્ષણ કરી ના સાથે સારા સંબધ વધાયો.
તેમના પછી ઇ. સ. ૧૭૬૪ માં સરતાનજી ગેાહેલ આવ્યા; પરંતુ રાજ્યના લાલે તેમના ભાઈ અલુભાઈયે તેમને દગાથી ઘેાડારમાં મારી નાંખ્યા. આ ખખરથી તેમના બીજા ભાઈ ઉનડજી કુંડલાના ઓઢા ખુમાણુની મદદ લઇ પાલીતાણે ગયા એટલે અણુભાઇ નાસી જવાથી ઉનડજી ગાહેલ ઇ. સ. ૧૭૬૬ માં ગાદીયે આવ્યા. મરાઠા-ગાયકવાડે અને પેશ્વા
ઓરંગજેબના અત્યાચાર, અધર્મ અને ઘરલેશ પછી મુગલ સત્તા નબળી પડતાં ઇ. સ. ૧૬૬૪ થી દક્ષિણના મરાઠા શીવાજીયે પોતાની સત્તા વધારવા માંડી હતી. તે પછી શાહુએ મેાગલાની જડ કાઢી ઈ. સ. ૧૭૨૨ માં પીલાજી ગાયકવાડ તથા કથાજી કદમખાંડેને સારડ ઉપર સર્વોપરી સત્તા પાથરવા માકલ્યા; પરંતુ તેની પાછળ પેશ્વાઈ સત્તાએ ગુજરાતમાં પ્રવેશ કરવાથી અંદરાદરની અથડામણીમાં તેમણે આગળ જોર ન કરતાં પીલાજી ગાયકવાડે વડાદરા જીતી ત્યાં થાણું નાંખ્યું. પરંતુ જોધપુરના અભયસિ'હુ રાઠેડે તેને મારી અમદાવાદમાં રત્નસિં। ભંડારીને ઈ. સ. ૧૭૩૨ માં ગુજરાતના સુખા તરીકે મૂકયા. તે પછી દામાજી ગાયકવાડે ખળ વધારી ગુજરાત કખજે લીધુ અને ઇ. સ. ૧૭૩૬ માં કાઠિયાવાડ સર કરી મુલકર ( પેશકસી ) લેવા માંડી. અને મુગલ સત્તાનાં સથા લાપ થઇ જતાં જુનાગઢના તેમના ફેાજદાર
Shree Sudharmaswami Gyanbhandar-Umara, Surat
www.umaragyanbhandar.com
