________________
ર
શત્રુંજય પ્રકાશ.
રાણા વીરધવળના મરણ પછી ધવલકપુરની ગાદી વસ્તુપાળની સ્પાયથી વીશળદેવને મળી. ત્યારપછી વસ્તુપાળને માંદગી શરૂ થતાં પેાતાનું અંતિમ જીવન શ્રીશત્રુંજયની છાયામાં વિતાવવા રાજરસાયત સાથે નીકળ્યા. પર ંતુ તે લીંમડી નજીક અંકેવાળીયા ગામ પાસે પહેાંચ્યા એટલામાં દર્દનું જોર વધી જતાં ત્યાંજ સ્વર્ગવાસ થયા. આ બનાવથી ખેદીત થતાં તેજપાળ તથા જય તસિંહે તેમના દેહને શત્રુ જયની છાયામાં લઇ જઇ ત્યાં અગ્નિસંસ્કાર કર્યો અને તે સ્થળે શ્રીઋષભદેવના સ્વર્ગારાહ પ્રાસાદું ’ ખધાન્યા.
ધવલપુરમાં રાણા વીશળદેવને આ ખબર મળતાં તેણે અહુ ખેદ દર્શાવ્યા તથા તેના સ્વર્ગવાસ થયા હતા તે ગામ ( અ કેવાળીયા ) દેવાલયના ખર્ચ માટે અપણુ કર્યું. તે પછી અણુહીલ્પુરના ગાદીપતિ ભીમ ( ખીઝે ) ગુજરી જતાં વીશળદેવે અણુહીલ્લપુરના કમજો લઇ ત્યાં વાઘેલાવંશની ગાદી સ્થાપીને ગુજ રેશ્વર તરીકે પેાતાની આણુ ચલાવી.
વીશળદેવ અણુહીલપુરની ગાદીએ આવ્યા ત્યારે દીલ્હીમાં ગુલામ મહેરામના અમલ હતા. આ અરસામાં ભયંકર દુષ્કાળ પડચા, તે ત્રણ વર્ષ લ ખાવાથી રાજ-રજવાડાનાં અન્નના ભંડાર પણ ખાલી થઇ ગયા. એક દ્રમના ગણીને તેર દાણાના ભાવથી મુશીબતે ચણા મળતા. આ વખતે ભદ્રેશ્વર ( કચ્છ ) માં જગડુશા શેઠ રહેતા હતા. તેણે ગામાગામ દાનશાળા સ્થાપી ભુખ્યાને અન્ન દેવા માંડયું. જગડુશાહે ગામેગામ અગાઉથી અન્નના કાઠાર ભરાવી રાખ્યા હતા. તે જાણીને અણુહીલપુરમાં તેણે સ ંગ્રહેલા ભંડાર ખરીદી લેવા વીશળદેવે જગડુને અણુહીલપુર એલાબ્યા અને મેાં માગ્યા દામથી કાઠાર માગ્યા. જગડુયે તેા તે કાઠાર ગરીબેા માટેજ ભરાવી રાખ્યા હતા તેથી ગરીમાને દેવા અર્થે વીશળને સાંખ્યા. તે ખેાલતાં આ કણુ રાંકના અથેજ રાખ્યા છે' તેમ કાઠારના માંયે નોંધ હતા. તે જોઇ વીશળદેવ પ્રસન્ન થયા. આ રીતે જગડુશાયે દીલ્હીના બાદશાહ અહેરામ માનુદ્દીન, ઉજજનના રાજા માનવો, સિંધના
:
૧ સ. ૧૩૧૨ ( ઇ. સ. ૧૨૫૬ )ના કાળ.
Shree Sudharmaswami Gyanbhandar-Umara, Surat
www.umaragyanbhandar.com
