________________
આચાય શ્રીભ્રાતૃચન્દ્રસૂરિગ્રન્થમાલા પુસ્તક ૪૦
}
મુખ્ય સહાયક શ્રીમાન કાળિકાચાર્ય મહારાજ હતા. અને તેથી તે યુગપ્રધાન ગણાયા છે. એ કાળિકાચા પાંચમનીજ પર્યુષણા કરતા હતા. પણ તેવામાં શાળિવાહનરૂપ ઉપનામ ધરનાર કાઈ રાાએ (નહિ કે શક ચલાવનાર શાળિવાહન રાજાએ ) આગ્રહ કર્યોથી કાળિકાચાર્યે ૯૯૩ માં ચેાથનો પર્યુષણા કરી વીરાત્ ૧૦૦૦ વર્ષે દેવદ્ધિ ગણિ દેવગત થતાં કાળાનુભાવિ શિથિલતા દોષ વધી જઇ વસતિવાસ લુપ્ત થયેા અને ચૈત્યવાસરૂપ અંધકાર ધમધેાકાર ફેલાવવા લાગ્યા.
આ ઘેર અંધકારમાં રહીને પણ વચ્ચે વચ્ચે કેટલાક મહાનુ ભાવ પુરૂષોએ ચૈત્યવાસમાં રહ્યાં થકાં પણ વસતિવાસને પક્ષ ખેંચી સત્યદેશના કરી છે. પણ આચરણા તે જે ચાલતી આવેલ તેમાંજ રહેલા. કારણ કે આખા સમૂહમાં વિધ પાડીને જુદી પ્રવૃત્તિ કર્વી ઘણી વિષમ છે એ તે! ત્યારે થઇ શકે કે જ્યારે ક્રિયા ઉધ્ધાર કરાય. દાખલા તરીકે શ્રીમાન્ હરિભદ્રસૂરિએ મહાનિશીથ ઉધ્ધરતાં ચૈત્યવાસને સજ્જડ રીતે ખંખેર્યો છે છતાં પાતે ચૈત્યવાસ છેાડી શકયા નહિં અને તેથી સવિગ્નપાક્ષિક કહેવાયા. વળી મહાત્મા ચૂર્ણિકાર મહારાજે આગમપક્ષ લઇ સૃષ્ણુિ દ્વારા આગમાનાં અર્થ કાયમ કર્યાં પણ ચૈત્યવાસના જોરથી સર્વાંત્ર ફેલાયલી ચતુર્થાંપ ણા કરતાં થયાં પણ તેની ચૈત્યવાસીઓની મુજબ અનાદિ સિધ્ધતા નહિ બતાવતાં કારણિકતા બતાવીને ઉત્સ પક્ષમાં સમર્થ જનના માટે પંચની અખંડિત રાખી. માટે સત્યદેશનાની ખાતર હરિભદ્રસૂરિ તથા ચૂર્ણિકારને આપણા ઉપર મહાન ઉપકાર થયેા છે.
આ રીતે ચૈત્યવાસરૂપ પડદાના અંધારા નીચે ત્રણે! કાળ વ્યતીત થયે! તે દરમ્યાન ચતુર્થાંતી જડ મજબુત થતી ચાલી એવામાં કાળનુભાવે વિક્રમ સં. ૯૦૦ બાદ સુવિહિત પક્ષને ઉદય થવે શરૂ થયે. ત્યાં શરૂઆતમાં ઉઠેલા સુવિહિત પક્ષે ચૈત્યવાસમાં જડમૂળ થએલી ઘણી ઘણી આચરણાએ ઉથલાવી, પણુ ચેાથની આચરણા
Shree Sudharmaswami Gyanbhandar-Umara, Surat www.umaragyanbhandar.com
