________________
आगम
(४५)
"अनुयोगद्वार"- चूलिकासूत्र-२ (मूलं+वृत्ति:)
......... मूलं १५-१६] / गाथा [१...] ...... * पूज्य आगमोद्धारकरी संशोधिता मुनि दीपरत्नसागरेण संकलिता आगमसूत्र [४५]चूलिकासूत्र [२]अनुयोगद्वार मूलं एवं हरिभद्रसूरिजीरचिता वृत्ति:
प्रत सूत्रांक [१७] गाथा ॥१..||
ACMS
श्रीअनुः तदेवानुभूतभावत्वात् द्रव्यावश्यक प्रशरीव्यावश्यक । आवस्सएत्तिपदत्याधिकारजाणगस्सेत्यादि, आवश्यकमिति यत्पदं भव्यशरीर- नोआगम हारि.वृत्ती हव्यावश्यक, अस्वार्थ एवार्थाधिकारः तद्गता अर्थाधिकारा वा गृह्यन्ते तस्य तेषां वा शातुः यच्छरीरकं, संज्ञायां कन् , किंभूतं ?- व्यपगत-निद्रव्ये भेदाः
च्युतच्यावितत्यक्तदेई, छ्यपगतम्-ओघतश्ववनापर्यायादचेतनत्व प्राप्त च्युत-देवादिभ्यो भ्रष्ट च्यावित-तेभ्य एवायुःक्षयेण भ्रशितं त्यक्तदेहं-जीव॥१४॥
संसर्गसमुत्थशक्तिजनिताहारादिपरिणामप्रभवपारित्यक्तोपचयं, तत्र व्यपगतं सर्वगताऽऽमनः प्राकृतमपि भवति तद्विच्छित्तवे च्युतं, इदमपि स्वभावत एवं कैश्चिदिष्यते तद्व्यपोहाय च्यावितं, इत्थं त्यक्तोपचयमिति चैतज्जीवशरीरयोर्विशिष्टसम्बन्धज्ञापनार्थमिति, उक्तं च वृद्धैः"पज्जार्यवरपर खीरंच कमेण जह दधित्तेणं । तह चेतणपजायादचेयपत्तं क्वगतंति ॥१॥ चुतमिह ठाणभई देवोव्य जहा विमाणवासाओ । इय जीविरायणादिकिरियाभहूँ चुतं भणिमो ॥२॥ चइयंमि चाषितं जं जह कप्पा संगमो सुरिदेणं | तह चावियमिति जीवा पलिएणाउक्खएणति ॥ ३ ॥ आहारसत्तिजणिताऽऽहारसुपरिणामओवचयमुण्ण । भण्णाहु चत्तदेई देदीवरओसि एगट्ठा ॥४॥ एवमुक्तेन विधिना जीवेन-आत्मना विविधमनेकधा प्रकर्षण मुक्तं जीवचिप्रमुक्तं, तथा चान्यैरप्युक्त-पंधणदत्तणओ आउक्त्रायव्य जीवविप्पजद । विजदंवि पगारेण जीवणभावद्वितो जीवो ॥१॥' ततश्चेदं व्यपगतादिविशेषणकलापयुक्तं यावज्जीवविप्रमुक्तं शशरीरद्रव्यावश्यकमिति गम्यवे, कंधे, यस्मादिदं शथ्यागतं वा संस्तारगतं वा सिद्धशिळातलगतं वा वष्टा कश्चिदाह-अहो ! अनेन शरीरसमुच्छ्रयेण जिनदृष्टेन भावेन आवश्यकमित्येतत्पदमास्यातमित्यादि, तस्मावतीतकालनवानुवृत्त्याऽतीत वृत्तिमपेक्ष्य ब्यावश्यकमित्युच्यत इति क्रिया, यथा को दृष्टान्त इति १, प्रश्नानिवचनमाइ-अयं मधुकुम्भ आसीदयं घृतकुम्भ आसीदित्यादि अक्षरगमनिका, भावार्थ उच्यते-तत्र शय्यासंस्तारको प्रतीतो, सिद्धशिलातलं तु यत्र शिलातले साधवस्तपःपरिकर्मितशरीरा: स्वयमेव गत्वा भक्तपरिणयअनशनं प्रतिपन्नपूर्वाः प्रतिपद्यन्ते प्रतिपत्स्यन्ते
RESSES
दीप
ता॥१५॥
अनुक्रम [१८]
~151