________________
आगम
(४०)
[भाग-6] "आवश्यक"- मूलसूत्र-१ (नियुक्ति:+वृत्ति:) ४ अध्ययनं [२], नियुक्ति: [१०८८-१०९१], विभागाथा -], भाष्यं [२०५...], मूलं [१...] / गाथा [१] पूज्य आगमोद्धारकरी संशोधिता मुनि दीपरत्नसागरेण संकलिता आगमसूत्र [४०] मूलसूत्र [१] आवश्यकनियुक्ति एवं मलयगिरिसूरिरचिता वृत्ति:
प्रत
सूत्रांक
गाथा
||१||
द करणे तथा । औपम्ये चाधिवासे च, कल्पशब्दं विदुर्बुधाः॥१॥" लोकं पञ्चास्तिकायात्मकं जानन्ति विशेषरूपतया, तथैव |
सम्पूर्णमेव, चशब्दस्यावधारणार्थत्वात् , पश्यन्ति सामान्यरूपतया, इह ज्ञानदर्शनयोः सम्पूर्णलोकविषयत्वे यह वक्तव्यं, तत्तु नोच्यते, ग्रन्थविस्तरभयात् , केवलं 'निविशेष विशेषाणां, ग्रहो दर्शनमुच्यते । विशिष्टग्रहणं ज्ञानमेवं सर्वत्रगं द्वय ॥१॥ |मित्यनया दिशा स्वयमेवाभ्यूा, धर्मसङ्घहणीटीका च परिभावनीया, यतश्चैवं केवलचारित्रिणः केवलज्ञानिनश्च तस्मात्ते| | केवलिनो भवन्ति, केवलमेषां विद्यते इति केवलिनः इति व्युत्पत्तेः, अहोऽत्राकाण्ड एव केवलचारित्रिण इति किमर्थ-17 | मुक्तं ?, उच्यते, केवलचारित्रप्राप्तिपूर्विका नियमतः केवलज्ञानावाप्तिरिति न्यायदर्शनार्थमित्यदोषः । तदेवं व्याख्यातो 13
लोकस्येत्यादिरूपः सूत्रप्रथमश्लोकः ॥ जा साम्प्रतमत्रैव चालनाप्रत्यवस्थाने विशेषतो निदर्येते, तत्र लोकस्योद्योतकरानिस्युक्तं, अत्राह-अशोभनमिदं यदुक्तं|लोकस्यति, लोको हि चतुर्दशरज्यात्मकत्वेन परिमितः, केवलोद्योतश्चापरिमितो, लोकालोकव्यापकत्वात् , यद्वक्ष्यति-'केव-18
लियनाणलंभो लोगालोग पगासेई ततः सामान्यतः उद्योतकरान यदिवा लोकालोकयोरुद्योतकरानिति वाच्यं, नतु लोकजस्थति, तदयुक्तं, अभिप्रायापरिज्ञानात् , इह लोकशब्देन पश्चास्तिकाया एवं गृह्यन्ते, ततः आकाशास्तिकायभेद एव लोक द इति न पृथगुक्तः, न चेतदनार्ष, यत उक्तम्-"पंचस्थिकायमइओ लोगो' इत्यादि । अपरस्त्वाह-लोकस्योद्योतकरानित्येतावदेव IMसाधु, धर्मतीर्थकरानिति न वक्तव्यं, गतार्थत्वात् , तथाहि-ये लोकस्योद्योतकरास्ते धर्मतीर्थकरा एवेति, पच्यते, इह लोक-1
कदेशे ग्रामैकदेशे ग्रामशब्दवत् लोकशब्दप्रवृत्तिदर्शनात् मा भूत्तदुद्योतकरेष्ववधिविभङ्गज्ञानिष्वर्कचन्द्रादिषु वा सम्प्रत्यय
RISASAGASUS*XCES
दीप
अनुक्रम [३]
JaMEducus!
For
F
lutelu
~323