________________
आगम
(४०)
प्रत
सूत्रांक
[..]
गाथा
||||
दीप
अनुक्रम
[3]
[भाग-6] “आवश्यक”- मूलसूत्र - १ (निर्युक्ति:+वृत्तिः) ४
अध्ययनं [२], निर्युक्तिः [१०७६-१०७८] वि०भा० गाथा [-] भाष्यं [२०५...], मूलं [१...] / गाथा [१]
पूज्य आगमोद्धारकश्री संशोधिता मुनि दीपरत्नसागरेण संकलिता आगमसूत्र [४०] मूलसूत्र [१] आवश्यकनिर्युक्ति एवं मलयगिरिसूरिरचिता वृत्तिः
श्रीभाव० मलयगि० वृत्तौ सूत्रस्पर्शिका
॥५९५ ॥
धम्मों द्रव्यधर्म्मः- धर्मास्तिकायः 'तित्ताइसहावो वा' इति तिक्तादिर्वा द्रव्यस्य स्वभावो द्रव्यधर्मः 'गम्माइत्थी कुलिंगो वत्ति गम्यादिर्धर्म्मः स्त्रीविषयो द्रव्यधर्म्मः, तत्र केषाञ्चित् मातुलदुहिता गम्या केषांचिदगम्येत्यादिः तथा कुलिङ्गो वा कुतीर्थिकधम्मों द्रव्यधर्म्मः, पाठान्तरं 'दुविहो य होइ धम्म्मो दवधम्मो य भावधम्मो य । धम्मत्थिकाउ दवे दवस्स व जो भवे भावो ॥ १ ॥' सुगमं । भावधर्म्मप्रतिपादनार्थमाह
दुह होइ भावधम्मो सुअ चरणे वा सुअम्मि सज्झाओ । चरणम्मि समणधम्मो खंतीमाई भवे दसहा १०७३ द्विविधो भवति भावधर्म्मः, तद्यथा श्रुते चरणे च श्रुतधर्मश्चरणधर्म्मश्चेत्यर्थः, तत्र श्रुते श्रुतविषयो धर्म्मः खाध्यायो-वाचनादिः, चरणे चरणविषयो धर्म्मः श्रमणधम्मों, दशधा दशप्रकारः क्षान्त्यादिः, पाठान्तरं वा 'भावंमि होइ दुविहो सुयधम्मो खलु चरित्तधम्मो य । सुयधम्मो सज्झातो चरित्तधम्मो समणधम्मो ॥ १ ॥' सुगमं । संप्रति तीर्थ निरूपणायाह
नामं ठवणातिस्थं दवतित्थं च भावतित्थं च । इक्किकंपि अ इत्तो णेगविहं होइ नायहं ॥ १०७७ ॥ 'नाम'ति नामतीर्थं स्थापनातीर्थ द्रव्यतीर्थं भावतीर्थं च 'एत्तोत्ति नामादिनिक्षेपमात्रकरणादनन्तरमेकैकं नामतीयदि अनेकविधं भवति ज्ञातव्यं ॥ तत्र नामतीर्थमनेकविधं जीवाजीवविषयादिभेदात्, स्थापनातीर्थं साकारानाकार भेदात्, द्रव्यतीर्थं आगमनोआगमादिभेदात्, तत्र ज्ञशरीर भव्यशरीरद्रव्यतीर्थप्रतिपादनार्थमाह
दाहो समं तहाइ छेअणं मलपवाहणं चैव । तीहिं अत्थेहिं निउतं तम्हा तं दपओ तित्थं ॥ १०७८ ॥
... अथ 'तीर्थ' शब्द व्याख्यायते
Fersonal Use Only
~318~
धर्मनिक्षेप
।। ५९५ ॥
