________________
आगम
(४०)
[भाग-6] "आवश्यक"- मूलसूत्र-१ (नियुक्ति:+वृत्ति:) ४ अध्ययनं [१], नियुक्ति: [१०२७], वि०भा०गाथा -1, भाष्यं [१५१...], मूलं [१] / गाथा पूज्य आगमोद्धारकरी संशोधिता मुनि दीपरत्नसागरेण संकलिता आगमसूत्र [४०] मूलसूत्र [१] आवश्यकनियुक्ति एवं मलयगिरिसूरिरचिता वृत्ति:
प्रत
सत्राक
दीप अनुक्रम
श्रीआव० सामायिकं सर्व साबचं योग प्रत्याख्यामि यावज्जीवया त्रिविधं त्रिविधेन मनसा वाचा कायेन न करोमि न कारयामि। सामायिक मलयगि० कर्वन्तमपि अन्य न समनुजाने, तस्य भयान्त ! प्रतिक्रामामि निन्दामि गर्दै आत्मानमुत्सृजामीति पदानि । अधुना पदार्थ व्याख्या वृत्तौ सत्र-18|सच चतुर्विधः, तद्यथा-कारकविषयः समासविषयः तद्धितविषयो निरुक्तिविषयक्ष, तत्र कारकविषयो यथा पचतीति स्पर्शिकाादापाचका, समासविषयो यथा राज्ञः पुरुषः राजपुरुषः, तद्धितविषयो यथा वसुदेवस्यापत्यं वासुदेवः, निरुक्तिविषयो यथाद
चमति च रौति च यमरः, अत्रापि 'डुकुजू करणे' इत्यस्य मिप्रत्ययान्तस्य 'कृस्तनादेरु' रिति उकारे गुणे च ते करो-1 ॥५५६ ॥
मीति भवति, अभ्युपगमश्चास्यार्थः, एवं प्रकृतिप्रत्ययविभागः सर्वो वक्तव्यः, इह तु ग्रन्थगौरवभयानोच्यते, भयं-प्रतीतं.
वक्ष्यामश्चोपरिष्टात्, अन्तो-विनाशः, भयस्यान्तो भयान्तः, अयमेव पदविग्रहः, पदपृथक्करणं पदविग्रहः, तस्य सम्बोधनं भयंजन्तेति, सामायिकपदार्थः पूर्ववत्, सर्वमित्यपरिशेषवाची शब्दः, अवध-पापं, सहावयेन यस्य येन वा स सावद्यः तं, सपा-| पूपमित्यर्थः, योगो-व्यापारस्तं, प्रत्याख्यामि, प्रतिशब्दः प्रतिषेधे, आङ् आमिमुख्ये, ख्या प्रकथने, ततः प्रत्याख्यामीति कि-18 है मुक्कं भवति !,-सावद्य योगस्य प्रतीपमभिमुखं ख्यापनं करोमि इति, अथवा पञ्चक्खामीति प्रत्याचक्षे इति शब्दसंस्कारः,
'चक्ष व्यक्तायां वाचि' अस्य प्रत्यापूर्वस्य प्रयोगः, प्रत्याचक्षे इति कोऽर्थः-प्रतिषेधस्यादरेणाभिधानं करोमि, यावज्जीवयेत्यत्र दियावच्छन्दः परिमाणमर्यादाऽवधारणवचनः, तत्र परिमाणे यावन्मम जीवनपरिमाणं तावत्प्रत्यारव्यामीति,मर्यादायां यावज्जी- ५५६॥
वनमिति मरणं मर्यादीकृत्य आरात्, न मरणकालमात्र एवेति, अवधारणे यावत् जीवनमेव तावत् प्रत्यास्यामि, न तस्मात् परत इत्यर्थः, जीवनं जीवेत्ययं क्रियाशब्दः परिगृह्यते, तया, अथवा प्रत्याख्यानक्रिया परिगृह्यते, यावज्जीवो यस्यां सा2
[२]
JaMEducatio
n
al
Fur
& Fonte
~240
