________________
आगम
(४०)
[भाग-6] "आवश्यक"- मूलसूत्र-१ (नियुक्ति:+वृत्ति:) ४
अध्ययनं [१], नियुक्ति: [९५७], विभा गाथा H, भाष्यं [१५१...], मूलं [- /गाथा-], पूज्य आगमोद्धारकरी संशोधिता मुनि दीपरत्नसागरेण संकलिता आगमसूत्र [४०] मूलसूत्र [१] आवश्यकनियुक्ति एवं मलयगिरिसूरिरचिता वृत्ति:
प्रत
सुत्राक
दीप अनुक्रम
श्रीआव- यदुक्तं 'शैलेशी प्रतिपद्यते सिद्ध्यति चेति तत्रासावेकसमयेन लोकान्ते सिद्ध्यतीत्यागमः, तत्र कर्ममुक्तस्य तद्देशनियमेनका
कर्ममुकोश्यकमल-18|गतिः कथमुपपद्यते इति मा भूदव्युत्पन्नविनेयानामाशङ्केति तन्निरासार्थमाह
ध्वगमन यगिरीय-II लाउअ एरंडफले अग्गी धूमे य उसु धणुविमुक्के । गइपुवपओगेण एवं सिद्धाणवि गईओ(उ)॥९५७॥ वृत्तौ नम- अलाबु-तुम्ब एरण्डफलमग्निधूम इति प्रतीताः, इषुः-शरो धनुर्विमुक्तः-चापप्रेरितः, अमीषां यथा तथारूपगमनकाले स्कारे स्वभावतस्तनिवन्धनाभावेऽपि देशादिनियतैव पूर्वप्रयोगेण प्रवर्तते, एवमेव, व्यवहिततुशनस्य एवकारार्थत्वात् , सिद्धा-1
नामपि गतिः प्रवर्तते इत्यक्षरार्थः, भावार्थः प्रयोगनिर्दिश्यते-तत्र कर्माविमुक्तो जीवः सकृदूर्वमेवालोकान्ताद् गच्छति, ॥५४॥
असङ्गत्वेनोत्पन्नतथाविधपरिणामत्वाद् अष्टमृत्तिकालेपलिप्ताधोनिमग्नक्रमापनीतमृत्तिकालेपजलतलमयोदोर्षगामितथाविधालाबुवत् , इयमत्र भावना-यथा तुम्बकस्य दर्भान्तरितशुष्काष्टमूलेपलिप्तस्य नद्यादिजले निक्षिप्तस्य मृल्लेपासङ्गापगमात् स्वभावत एवोर्च गतिः प्रवर्तते, न तिर्यग नापि जलोपरितलादपि परतः, तथा तस्यापि सिद्धस्य कर्मसङ्गाभावादूर्घ-18 मेव गतिः प्रवत्तेते, नान्यप्रकारेण, नापि लोकोपरितनभागादपि परतः, उक्तं च-"जह मिल्लेवावगमादलाबुणाध्यस्समव गतिभावो । उद्धं च नियमतो नऽनहा नवा जलाउ उद्धं च ॥१॥तह कम्मलेपविगमे गइभावोऽवस्समेव सिद्धस्स । उद्धं| च नियमतो नऽनहा नवा लोगपरतो उ॥२॥” तथा कर्मविमुक्तो जीवः सकृदयमेवालोकाद् गच्छति, छिन्नवन्धनत्वेन ॥५४१॥ तथाविधपरिणामत्वात् , तथारूपैरण्डफलवत्, किमुक्तं भवति !, यथा एरण्डफलस्य बन्धनच्छेदनातपशुष्ककोशविगमेन | | तथाविधस्वभावभावादूर्ध्वमेव गतिः, एवं बिगतकर्मनिवन्धनस्य जीवस्यापि, आह च-"एरंडस्स फलं जह पंधच्छएरिया
[१]
JaMEducutanा
~210~
