________________
आगम
(४०)
[भाग-6] "आवश्यक - मूलसूत्र-१ (नियुक्ति:+वृत्ति:) ४
अध्ययनं [१], नियुक्ति: [९५६], विभा गाथा H, भाष्यं [१५१...], मूलं [- /गाथा-], पूज्य आगमोद्धारकरी संशोधिता मुनि दीपरत्नसागरेण संकलिता आगमसूत्र [४०] मूलसूत्र [१] आवश्यकनियुक्ति एवं मलयगिरिसूरिरचिता वृत्ति:
प्रत सूत्रांक
दीप अनुक्रम
मप्यवगाहमानो विवक्षितसमयाच्चान्यत् समयान्तरमस्पृशन् गच्छति, उक्तं च चूर्णी-"जत्तियाए जीवेऽवगाढो तावइयाए| ओगाहणाए उई उज्जुगं गच्छइ, नवकं बिइयं च समयं न फुसई"त्ति, भाष्यकारोऽप्याह-"रिउसेटिं पडिवण्णो समयपएसं-1 तरं अफुसमाणो । एगसमएण सिज्झइ अह सागारोवउत्तो सो ॥१॥" तदानीं च साकारोपयोगोपयुक्तता 'सबातो लद्धीतो. सागारोवयोगोवउत्तस्स, नो अणागारोक्योगोवउत्तस्से' ति वचनात् , उक्तं च-"सबातो लद्धीतो जं सागारोवयोगलाभातो । तेणेह सिद्धिलद्धी उप्पज्जइ तदुवउत्तस्स ॥१॥" तत्र च गतः स भगवान् शाश्वतं कालमवतिष्ठते, तथा चाह-1 'सिज्मणा चेवे' ति गाथार्थः ॥ साम्प्रतमनन्तरगाथायां यदुपन्यस्तं 'गत्त्वा समुद्घातं क्षपयन्ति कर्म निरवशेष'[मिति, तत्र परः प्रश्नयति-समुद्घातगतानां विशिष्टः कर्मक्षयो भवतीति किमत्र निबन्धनं १, उच्यते-प्रयतविशेषः,13 6 किमत्र निदर्शनमित्यत आहINIजह उल्ला साडीया आसुं सुका विरल्लिया संती। तह कम्मलहुअसमए वच्चंति जिणा समुग्घायं ॥ ९५६॥ 18 'यथे'त्युदाहरणोपभ्यासार्थः, आर्द्रा साटिका, जलेनेति गम्यते, आशु-शीघं शुष्यति-शोषमुपयाति, विरलिता-विस्तादरिता सती, तथा तेऽपि भगवन्तो जिनाः प्रयत्नविशेषात् कर्मोदयमधिकृत्याशु शुष्यन्तीति शेषः, यतश्चैवमतः कर्मलघुता
समये कर्मणः-आयुष्कस्य लघुता-लयो यो लघुता, स्तोकतेत्यर्थः, तस्याः समय:-कालः कर्मलघुतासमयः, स चान्तमुव इतप्रमाणः तस्मिन् , अथवा कर्मभिलघुता कर्मलघुता, जीवस्येति सामादवसीयते, सा च समुद्घातानन्तरभाविन्येव
भूतोपचारं कृत्वा अनागतैव गृह्यते, तस्याः समयस्तस्मिन् , जिना ब्रजन्ति समुद्घात-पाक् प्रतिपादितस्वरूपमिति ॥साम्प्रतं लो
JanEducation
~209~
