________________
आगम
(४०)
[भाग-6] "आवश्यक"- मूलसूत्र-१ (नियुक्ति:+वृत्ति:) ४
अध्ययनं [१], नियुक्ति: [८९४], विभा गाथा H, भाष्यं [१५१...], मूलं [- /गाथा-], पूज्य आगमोद्धारकरी संशोधिता मुनि दीपरत्नसागरेण संकलिता आगमसूत्र [४०] मूलसूत्र [१] आवश्यकनियुक्ति एवं मलयगिरिसूरिरचिता वृत्ति:
प्रत सूत्रांक
दीप अनुक्रम [१]
वाहकेष्वेकस्मिन् वाहने शिविकादौ तदा जीवेष्वजीवे च यदा बहुषु पुरुषेषु वाहकेषु बहुषु च वाहनाङ्गेषु तदा जीवेष्वजीवेषु
च ८ । आह-पूज्यस्य नमस्कार इति नैगमव्यवहारी, स एव च किमित्याधारो न भवति येन पृथगिष्यते ?, उच्यते, नाव18श्यं यत् यस्य सम्बन्धि तस्य स एवाधारः, अन्यथापि दर्शनात् , यथा देवदत्तस्य धान्य क्षेत्रे, ततोऽत्रापि पृथगाधार इत्य-12
भङ्गी, तुशब्दात् शेषनयाक्षेपः, स विनेयजनानुग्रहाय सोपतो दश्यते, तत्र सङ्घहनयः सामान्यमात्रग्राहितया स्वपर-13 जीवेतरविशेषणरहित इति नमस्कारमाधारमात्रे अविशिष्टे इच्छति, आह च-"सामन्नमेत्तगाही सपरजिएयरविसेसनिर
वेक्खो । संगहनओऽभिमन्नइ आहारे तमविसिट्ठमि ॥ १॥" अपरस्तु जीवधर्मो नमस्कार इति जीवे एवाधारे, नाजीवे द इति प्रतिपन्नः, यदिवाऽन्योऽन्यत्र वर्तते इति व्यधिकरणं सङ्ग्रहनयो मूलत एव नाभ्युपगच्छतीति तन्मते नाधिकरण-18
चिन्ता, ऋजुसूत्रस्तु ज्ञानं शब्दः क्रिया वा नमस्कार इति प्रतिपन्नवान् , ज्ञानादयश्च जीवादनन्य इति जीव एव मन्यते नमस्कार, नान्यत्र, ननु ऋजुसूत्रोऽन्यमप्याधारमिच्छत्येव 'आकाशे वसतीति वचनात् , सत्यमेतत् , केवलं द्रव्यविवक्षा-| | यां न गुणविवक्षायामित्यदोषः, शब्दादयस्तु ज्ञानरूपमेव नमस्कारमिष्टवन्तः, न शब्दक्रियारूपं, अतो ज्ञानरूपे जीव एवेच्छति, नान्यत्र, गतं कस्मिन्निति द्वारम् । अधुना कियचिरमसौ भवतीति निरूपयन्नाहउवओग पडेचंतोमुहुत्त लद्धी होइ उ जहनो। उकोस हिई छावट्टि सागर (द्वारं) अरिहाइ पंचविहो (द्वारं६) ८९४१ | इह नमस्कारस्य कालचिन्ता द्विधा-उपयोगतो लब्धितश्च, तत्रोपयोगं प्रतीत्य स्थितिजघन्यत उत्कर्षतश्चान्तर्मुहत्तमेव, लद्धीए' इत्यादि, लब्धेस्तु तदावरणक्षयरूपाया जघन्यतः स्थितिः अन्तर्मुहुर्तमेव, उत्कर्षतः षट्पष्टिसागरोपमाणि, साति
JanEducutodamal
~109~
