________________
आगम
(४०)
"आवश्यक'- मूलसूत्र-१ (नियुक्ति:+वृत्ति© भाग-३
अध्ययनं -], नियुक्ति: [६४०], विभा गाथा [-], भाष्यं [१३२..], मूलं [-/गाथा-] पूज्य आगमोद्धारकरी संशोधिता मुनि दीपरत्नसागरेण संकलिता आगमसूत्र [४०] मूलसूत्र [१] आवश्यकनियुक्ति: एवं मलयगिरिसूरिरचिता वृत्ति:
प्रत सूत्राक
आवश्यक वेदपदानां चार्थ, पशब्दात् युकिं हृदयं च न जानासि, यतस्तेषामघमर्थः 'जरामर्ष वेति वाशब्दोऽप्यर्थे, ततश्च यदेतद- प्रभासः श्रीमलय-मिहोत्रं तत् यावज्जीवं-सर्वमपि कालं कर्त्तव्यम् , धाशब्दात् मुमुक्षुभिर्मोक्षहेतुभूतमप्यनुष्ठान विधेयमिति नापवर्गप्रा- निर्वाणमवसरणे
|पणक्रियारम्भकालास्तिता निषिद्धा, तथा यद्यपि रागादयो दोपा जन्तोरनादिमन्तस्तथापि कस्यचित्स्त्रीशरीरादिषु।। सिद्धिः यथावस्थितवस्तुतत्त्वावगमेन तेषां प्रतिपक्षभावनातः प्रतिक्षणमपचयो दृश्यते, ततः सम्भाव्यते विशिष्टकालादिसामग्रीसद्भावे भावनाप्रकर्षविशेषभावतो निर्मूलमपि क्षयः, अथ यदि प्रतिपक्षभावनातः प्रतिक्षणमपचयो दृष्टस्तथापि तेषामात्य-15 |न्तिकोऽपि क्षयः सम्भवतीति कथमवसीयते', उच्यते, अन्यत्र तथा प्रतिवन्धग्रहणात, यथा शीतस्पर्शसम्पाद्या रोमहपोदयः शीतप्रतिपक्षस्य वहेमन्दतायां मन्दा उपलब्धाः उत्कर्षे च निरन्वयविनाशधर्माणः,ततोऽन्यत्रापि बाधकस्य मन्दतायां बाध्यस्य मन्दतादर्शनाद्वाघकोत्कर्षे बाध्यस्यावश्यं निरन्वयविनाशो वेदितव्यः, अन्यथा बाधकमन्दतायां मन्दता न स्यात्, अथास्ति ज्ञानस्य ज्ञानावरणीयं बाधक, ज्ञानावरणीयकर्ममन्दतायां च ज्ञानस्यापि मनाक् मन्दता, अथ च प्रबलज्ञाना-पट वरणीयकोर्दयोत्कर्षेऽपि न ज्ञानस्य निरन्वयो विनाशः, एवं प्रतिपक्षभावनोत्कर्षेऽपि न रागादीनामत्यन्तोच्छेदो भवियति, तदयुक्त, द्विविधं हि वाध्यं सहभूस्वमावं तदन्यथाभूतं च, तत्र यत् सहभूस्वभावभूतं तन्न कदाचनापि निरन्वयं विनाशमुपयाति, ज्ञानं चात्मनः सहमूखभावम् , मात्मा च परिणामिनित्यः, ततोऽत्यन्तप्रकर्षवत्यपि ज्ञानावरणीयकम्र्मोदये से ज्ञानस्य न निरन्वयो विनाशः, गादयस्तु लोमादिकर्मविपाकोदयसम्पादितसत्ताकास्ततः कर्मणो निर्मूलमपगमे तेऽपि निर्मूलमपगच्छन्ति, नन्चासतां कर्मसम्पाद्या रागादयः, तथापि कर्मविवृत्तो ते निवर्तन्ते इति नावश्यं नियमो, नहि
दीप
अनुक्रम
~93
