________________
आगम
(४०)
[भाग-5] "आवश्यक'- मूलसूत्र-१ (नियुक्ति:+वृत्ति:) ३ अध्ययनं [-], नियुक्ति: [६२९-६३२], वि०भा०गाथा -1, भाष्यं [१३२...], मूलं -/गाथा-] पूज्य आगमोद्धारकरी संशोधिता मुनि दीपरत्नसागरेण संकलिता आगमसूत्र [४०] मूलसूत्र [१] आवश्यकनियुक्ति: एवं मलयगिरिसूरिरचिता वृत्ति:
प्रत सूत्रांक
श्रीमलयसमवसरणे
साधकत्वात् , तथा चाणीयसो हेमपिण्डादणुरपि सौवर्ण एवं घंटो भवति, न मार्तिको राजतो वेति, न च अचल: पुण्याभावो दुःखहेतुस्तस्य निरुपाख्यतया हेतुत्वायोगात्, न च सुखाभाव एवं स्वसत्ताविकलो दुःसं, तस्यानुभूयमान- पुण्यपापत्वात् , ततः स्वानुरूपकारणपूर्विका दुःखानुभूतिः अनुभूतित्वात् सुखानुभूतिवदिति केवलपुण्यवादनिरासः, केवलपाप-11 पक्षेऽपि इदमेवोपपत्तिजालं विपरीतं वक्तव्यं, नापि सर्वधाऽन्योऽन्यानुविद्धस्वरूपमुभयात्मकमेकं निरंशवस्त्वन्तरमभ्युप-11 गन्तुं युक्तं, सम्मिश्रसुखदुःखाख्यकार्यप्रसङ्गात् , अथ च परस्परपरिहारेण विविक्त सुखदुःखे अनुभूयेते, तथा स्वसंवेदन-18 प्रमाणसिद्धत्वात् , अन्यच्च-केवलसुखानुभवः श्रूयतेऽनुत्तरसुराणां, केवलदुःखानुभवो नारकाणां, न च सर्वथा सम्मि-16 |त्रैकरूपात्कारणादेवं विविक्तः कार्यभेदो युक्तः, तस्मादन्यदेव निमित्तं सुखातिशयस्यान्यदेव च दुःखातिशयस्य, न च सर्वथैकरूपत्य सुखातिशयनिवन्धनांशवृद्धिदुःखातिशयकारणांशहान्या सुखातिशयप्रभवाय दुःखातिशयनिबन्धनांशवृद्धिः सुखातिशयकारणांशहान्या दुःखातिशयप्रभवाय कल्पयितुं न्याय्या, भेदप्रसङ्गात्, तथा च यद्द्धावपि यस्य | वृद्धिर्न भवति तत्ततो भिन्न प्रतीतमेवेति सर्वधैकरूपता पुण्यपापयोर्न सङ्गता, कर्मसामान्यापेक्षया त्वविरुद्धाऽपि तथाहि-सातसम्यक्त्वहास्यरतिपुरुषवेदशुभायुर्नामगोत्राणि पुण्यमन्यत् पापं, सर्व च तत् कर्मेति, तस्माद्विविक्त पुण्य- ॥३३॥ पापे इति प्रतिपत्तव्यम् , सर्वस्यापि च संसारिण पतदुभयमप्यस्ति, केवलं किश्चित् कस्यचिदुपशान्तं किञ्चित्क्षयोपशम-18 मुपगतं किथित् क्षीणं किञ्चिदुदीण ततः सुखदुःखवैचित्र्यं जन्तूनामिति ।
दीप
अनुक्रम
6-28
*
~89~
