________________
आगम
(४०)
[भाग-5] "आवश्यक"- मूलसूत्र-१ (नियुक्ति:+वृत्ति:) ३
अध्ययनं [-1, नियुक्ति: [६००], विभा गाथा [-], भाष्यं [१२६], मूलं [-/गाथा-] पूज्य आगमोद्धारकरी संशोधिता मुनि दीपरत्नसागरेण संकलिता आगमसूत्र [४०] मूलसूत्र [१] आवश्यकनियुक्ति: एवं मलयगिरिसूरिरचिता वृत्ति:
प्रत सूत्रांक
जह वा हिअयगयं मे संसय मनिज अहव छिदिजा। ता हुन्ज विम्हओ मे इय चिंतंतो पुणो भणिओ॥१६॥ | यदि मे हृद्गत संशयं मन्येत-जानीयात्, अथवा छिन्द्यात्-अपनयेत्, ततो मे विस्मयो भवेत्-भविष्यति इति | काचिन्तयन् पुनरपि भगवता भणितः ॥ किं भणित इत्याहकि मन्नि अस्थि जीवो उयाहु नस्थित्ति संसयो तुज्झ | वेय पयाण य अत्थं न याणसी तेसिमो अत्यो॥३०॥
हे गौतम ! किं मन्यसे-अस्ति जीवः उत नास्तीति, नन्वयमनुचित एव तव संशयः, यतोऽयं संदायस्ते विरुद्धवेदपद-है। श्रुतिनिवन्धनः, तेषां च वेदपदानानर्थ न जानासि, यथा न जानासि तथा वक्ष्यामः, तेषामयमों-वक्ष्यमाणस्वरूपः,
अन्ये तु किंशब्दं परिप्रश्नायें व्याचक्षते, तच्च न युज्यते, भगवतः सकलसंशयातीतत्वात् , संशयवतः परिप्रश्नार्थः किंशदाब्दप्रयोगो, यथा किमित्थमन्यथा वेति, अथवा किमस्ति जीव उत नास्ति इति मन्यसे, अयं तव संशय इत्येवं व्याख्येयं,
शर्ष तथैव, यदुकं संशयस्तव विरुद्धपदश्रुतिनिबन्धन इति, तान्यमूनि वेदपदानि-विज्ञानधन एवैतेभ्यो भूतेभ्यः 18 समुत्थाय पुनस्तान्येवानु विनश्यति न प्रेत्य संज्ञास्तीत्यादि, तथा 'स वै अयमात्मा ज्ञानमय' इत्यादीनि च, एतेषांची
वेदपदानामयमों भवच्चेतसि विपरिवर्तते-विज्ञानमेव-चैतन्यमेव धनो-नीलादिरूपत्वात् विज्ञानघनः स एव एतेभ्यःअध्यक्षतः परिच्छिद्यमानस्वरूपेभ्यः पृथिव्यादिलक्षणेभ्यो भूतेभ्यः समुत्थाय-उत्पद्य पुनस्तान्येवानु विनश्यति-तान्येव । भूतानि अनुसृत्य विनश्यति, तत्रैवाव्यक्तरूपतया संलीनं भवतीति भावः, न प्रेत्य संज्ञास्ति-मृत्वा पुनर्जन्म प्रेत्येत्युच्यते न तत्संज्ञास्ति, न परलोकसंज्ञास्तीति भावः, ततः कुतो जीवः ।, युक्त्युपपन्नश्चायमर्थ इति ते मतिः, यतो
दीप
अनुक्रम
%AGAGERS
~50
