________________
आगम
(४०)
[भाग-5] "आवश्यक- मूलसूत्र-१ (नियुक्ति:+वृत्ति:) ३ अध्ययनं [१], नियुक्ति: [७९३], विभा गाथा [२६४९], भाज्यं [१४९...], मूलं - /गाथा-] पूज्य आगमोद्धारकरी संशोधिता मुनि दीपरत्नसागरेण संकलिता आगमसूत्र [४०] मूलसूत्र [९] आवश्यकनियुक्ति: एवं मलयगिरिसूरिरचिता वृत्ति:
प्रत सत्रांक
H
|
श्रीआव-दूतस्यानुपल भात्, तथाहि-नास्ति गुणातिरिको जीवः, प्रमाणेनानुपलब्धेः, रूपाद्यर्थान्तरभूतघटवत्, यदप्युक्तं प्राक्सामायिश्यक मल-1'आत्मा खलु सामायिक मिति तदपि यदेतत् ज्ञानादित्रिकरूपं सामायिक स एव जीवस्य गुण इतिकृत्वा उपचारतो- क य. वृत्तीभिहितं, यथा शृङ्गः पटः पीता हरिद्रा कृष्णो धमर इति, तत्त्वतस्तु स एव गुणः सामायिकमिति ॥ सम्प्रति पर्यायार्थिक
यायउपोद्घाते एव स्वं पक्षं समर्थयमान आह
विचार: उप्पज्जति वयंति य परिणामंति अ गुणा न दवाई। दषप्पभवा य गुणा, न गुणप्पभवाई दवाइं ॥ ७९३ ।। ॥४३२॥ उत्पद्यन्ते-उत्पत्तिमासादयन्ति व्ययन्ते-विनाशमुपगच्छन्ति, चशब्दः समुच्चये, तथा परिणमन्ति-सङ्ख्यातीतानि |
दूतारतम्यानि अनुभवन्ति प्रतिक्षणम् , अन्यथाऽन्यथा प्रायस्तरतमभावात् , चशब्द एवकाराधः, स चावधारणे, तस्य चैवं
प्रयोगो-गुण एव, न द्रव्याणि, तेषामाकालमेकरूपत्वेनावस्थानाभ्युपगमात्, उक्तं च-"जीवे दवढयाए सासए पज्जवट्ठयाए । असासए" इति, ततस्त एव गुणास्तत्त्वतः सन्ति, उत्पादन्ययपरिणामोपेतत्वात, पत्रगतनीलतारक्ततादिवत्, तदतिरि-13 कस्तु गुणी नास्त्येव, उत्पादव्ययपरिणामरहितत्वात्, गगनेन्दीवरवत्, उक्त च-"उप्पायविगमपरिणामतो गुणा पत्त-11 नीलयाइव । संति न उ दवमिदं तबिरहातो खपुष्कंच ॥१॥" (विशे. २६४९)किंच-'दश्वप्पभवा य गुणा' द्रव्यात्प्रभ-14 वः-उत्पादो येषां ते द्रव्यप्रभवाः, चशब्दो युक्त्यन्तरसमुच्चये, गुणा न भवन्ति, किन्तु परस्परप्रत्ययभावप्रभवाः, 'न गुण-18 प्पभवाई दवाई' इति अत्रापि नेति सम्बध्यते, नापि गुणप्रभवानि द्रव्याणि, तेषां नित्यत्वेनाभ्युपगमात्, ततो न द्रव्याणां | कारणत्वं नापि कार्यत्वमिति तदभावः, सतो नियमेन कारणरूपतया कार्यरूपतया वा सम्भवात् , तथा च नास्ति परा
दीप
अनुक्रम
Janenucation ineK I
P
anditraryaag
~287
