________________
आगम
(४०)
[भाग-5] "आवश्यक"- मूलसूत्र-१ (नियुक्ति:+वृत्ति:) ३ अध्ययनं [१], नियुक्ति: [७९२], विभा गाथा -], भाष्यं [१४९...], मूलं - /गाथा-] पूज्य आगमोद्धारकरी संशोधिता मुनि दीपरत्नसागरेण संकलिता आगमसूत्र [४०] मूलसूत्र [१] आवश्यकनियुक्ति: एवं मलयगिरिसूरिरचिता वृत्ति:
प्रत सूत्रांक
द्रव्यगुणसमुदायात्मक इति द्रव्यगुणयोर सामापिकमिति द्रष्टव्यम् , अब नवैश्चिम्ता, बतः केचिन्तया द्रव्यं सामायिकमिति प्रतिपन्नाः, अपरे गुण इति, सकलनयानां च आधारभूतौ बौनयो, तद्यथा-द्रव्यार्षिक: पर्यायार्थिकश्च, तत्र नैगमसत्रहव्यवहारा द्रव्याधिकनयाः, उपरितना ऋजुसूत्रप्रभृतयश्चत्वारः पर्यायार्थिकनयाः, आइपचूर्णिकृत्-"आइतिग नयाणं
दबडिओ, उवरिला पत्तारि पज्जवद्वितो" इति, तत्र द्रव्यार्थिकः पर्यायाधिको वा यत् सामायिकर्मिग्छति तदुपदर्शयन्नाह4 जीवो गुणपडिवनो नयस्स दबट्टियस्स सामइयं । सोचेव पनवट्टियनयस्स जीवस्स एस गुणो ॥ ७९२॥
| जीवः-आरमा गुणैः-सम्यक्त्वादिभिः प्रतिपन्न:-आश्रितो गुणप्रतिपन्नः द्रव्यमेवार्थो यस्य न पर्यावाः स द्रष्यार्षिक:, *अथवा 'दयट्टिय' इति द्रव्यस्थित इति संस्कारः, द्रव्ये वस्तुतस्वबुद्ध्या स्थितो न तु पर्याये इति द्रव्यस्थितः, यदिवा द्रव्या
स्तिक इति संस्कारः, तत्र अस्तीति मतिरस्येत्यास्तिकः, 'दैष्टिकास्तिकनास्तिका' इति निपातनादिकण इत्यास्तिको, नतु हा पर्याये इति द्रव्यास्तिकः, किमुक्तं भवति ।-द्रव्यमेव तात्त्विकमस्ति न पर्याया इति यः प्रतिपन्नःस द्रव्यास्तिक इति, तस्य
द्रव्यार्थिकस्य द्रव्यस्थितस्य द्रव्यास्तिकस्य वा नयस्य मतेन सामायिकं, इयमत्र भावना-गुणाः खल्वौपचारिकत्वादसन्त साल्व, परमार्थतो द्रव्यग्यतिरेकेण तेषामनुपलम्भात्, अथ यदि रूपादयो न सन्ति कथं तर्हि लोकस्य द्रव्ये तत्प्रतिपत्तिः, साचित्रे निम्नोन्नतभेदप्रतिपत्तिवत्, गुणप्रतिपन्न इत्यत्रापि गुणस्य विशेषणीभावेन जीवस्यैव तात्त्विकत्वं, यथा पावक
इत्यत्र पुरुषस्य पचनक्रियायाः, ततोऽस्य द्रन्यार्थिकनयस्य न्यग्भूतगुणग्रामो जीव एवं सामायिक, न पर्याय इति । पर्याया|धिकस्य पर्यायस्थितस्य पर्यायास्तिकस्म वा पुनर्नयस्य स एव सामायिकादिर्गुणः परमार्थतो, नतु जीवद्रव्यं, गुणातिरेकेण
दीप
a%84-945453
अनुक्रम
~286
