________________
आगम
(४०)
[भाग-5] "आवश्यक'- मूलसूत्र-१ (नियुक्ति:+वृत्ति:) ३ अध्ययनं -], नियुक्ति: [७५८], विभा गाथा [२२५६], भाष्यं [१३७...], मूलं [-/गाथा-] पूज्य आगमोद्धारकरी संशोधिता मुनि दीपरत्नसागरेण संकलिता आगमसूत्र [४०] मूलसूत्र [१] आवश्यकनियुक्ति: एवं मलयगिरिसूरिरचिता वृत्ति:
VI
S
प्रत सूत्रांक
मन प्रमाणं, किन्तु यदेव प्रस्थकादिज्ञानं तदेव प्रमाणं, तेनैवाधिकृतवस्तुपरिच्छेदात् , तथा चात्र प्रयोगः-प्रस्थकज्ञानं
प्रमाणं वस्तुपरिच्छेदकत्वात् , यद् यदस्तुपरिच्छेदकं तत्तत् प्रमाण, यथा केवलज्ञानं, वस्तुपरिच्छेदकं च प्रस्थकज्ञानमिति, दाउकञ्च-"नाणं पमाणमिह नाणसहावो स जीवतो णऽन्नो । किह पत्थयाइभावं वएज मुत्ताइरूवं सो? ॥१॥न हि
पत्थाइ पमाणं घडोव भुवि चेयणाए विरहातो। केवलमिव तन्नाणं पमाणमिट्ठ परिच्छेया॥२॥" अथ मन्येत-काष्ठघटितप्रस्था.
दयोऽपि यथोकपरिच्छेदहेतुत्वात् प्रनाणमिति व्यवहियन्ते, तदयुक्तं, परिच्छेदहेतुत्वायोगात्, तद्धि तस्य हेतुरिति है वक्तुं शक्वं यदावेऽवश्यं भवति यदभावे च यन्न भवति, अथवा प्रतिनियतकार्यकारणव्यवस्थाऽनुपपत्तेः, न च काष्ठघ
टितप्रस्थकादिभावेऽवश्यं परिच्छेदबुद्धिभावः, नालिकेरद्वीपायातस्य प्रस्थकादिदर्शनेऽपि तदुख्यसम्भवात् , नापि प्रस्थकासाधभावे तमुयभावः, कस्यापि कलनशक्तिसम्पन्नस्यातिशयज्ञानिनो वा प्रस्थकाद्यभावेऽपि धान्यराशेरवलोकनमात्रेण है प्रस्थकपरिमाणोऽयं राशिः कुडवपरिमाणो वेत्यादिबुद्धिदर्शनात्, ततोऽन्वयव्यतिरेकासम्भवान्न काष्ठघटितः प्रस्थकादिः
परिच्छेदहेतुः, यद्यपि च कथञ्चित् क्षयोपशमहेतुतया कदाचनापि निमित्तमात्रं भवति तथापि नैतावता तत्कारणत्वव्यपदेशः,
अविप्रसङ्गात्, किश्व-परिच्छेदकारण, तथापि यदि तत्कारणतया (कथंचित् प्रस्थादि)(तत्) प्रमाणमिति व्यपदेशभाजनं| है ततःप्रमेयमपि प्रमाणं प्रामोति, तस्यापि प्रमाणरूपज्ञानकारणत्वात् , तथा यानि निमित्तकारणानि आकाशकालदिगादीनि
यानि च दधिभक्षणादीनि परम्परकारणानि तानि सर्वाण्यपि प्रमाणानि प्रामुवन्ति, तत्कारणत्वाविशेषात्, ततः सर्व प्रमाणं प्रसक्तमिति किमिदानी प्रमाणं किमप्रमाणमिति प्रमाणाप्रमाणव्यवस्थाविलोपप्रसङ्गः, उक्तंच-"पत्थादोऽपि
दीप
अनुक्रम
JanEttacneioner
P
a
nctitrary.aag.
~180
