________________
आगम
(४०)
[भाग-5] "आवश्यक'- मूलसूत्र-१ (नियुक्ति:+वृत्ति:) ३ अध्ययनं -], नियुक्ति: [७५३], विभा गाथा [२१६०], भाष्यं [१३७...], मूलं [-/गाथा-] पूज्य आगमोद्धारकरी संशोधिता मुनि दीपरत्नसागरेण संकलिता आगमसूत्र [४०] मूलसूत्र [१] आवश्यकनियुक्ति: एवं मलयगिरिसूरिरचिता वृत्ति:
प्रत सूत्रांक
'बीरिय'ति वीर्य-बलं, तच्च जीवस्य लक्षणं, तथाहि-वेन जीवो लक्ष्यते, अथवा सामर्थ्य यत् यस्य वस्तुनश्चेतनस्वा-1 चेतनस्य वा तवीर्य, तच्च विचित्ररूपं, तदेव लक्षणं पदार्थस्वरूपावच्छेदहेतुत्वात् वीर्यलक्षणम् , आह च भाष्यकार:विरियंति पलं जीवस्स लक्खणं जंच जस्स सामत्थं । दबस्स चित्तरूवं जह विरिय महोसहाईणं ॥१॥
तथा भावानामौदयिकादीनां लक्षणं भावलक्षणं,यथा उदयलक्षण औदयिका,उपशमलक्षणस्त्वौपसमिकः, अनुत्पत्तिलक्षणः पक्षायिका,मिश्रलक्षणः क्षायोपशमिका,परिणामलक्षणः पारिणामिका,संयोगलक्षणःसान्निपातिक इति, अथवा भावाश्च ते लक्षणं
चात्मन इति भावलक्षणं, तत्र सामायिकस्य जीवगुणरूपस्य क्षयोपशमोपशमक्षयस्वभावत्वाद्वा लक्षणता, उपसंहारमाहलक्षणमेतत् प्रयोदशमेदं समासत:-सहेपेण भणितम्, अथवापि भावस्य सामायिकस्य लक्षणं, अनुस्वारलोपोऽत्र द्रष्टव्यः, चतुर्विधं श्रद्धानादि ।। एतदेव प्रतिदिदर्शयिषुराहसदहण जाणणा खलु विरई मीसा य लक्षणं कहइ । तेऽवि निसामंति तहा चउलक्खणसंजु चेव ॥७५शा ॥ इह सामायिक चतुर्विध भवति, तद्यथा-सम्यक्त्वसामायिकं श्रुतसामायिकं चारित्रसामायिकं चारित्राचारित्रसामायिक
च,अस्य यथायोग लक्षणं, 'सरहण'ति श्रद्धानं,लक्षणमिति योगः, सम्यक्त्वसामायिकस्य, 'जाणण'सि ज्ञानं ज्ञा संवित्तिरि-1 सत्यः , सा चलक्षणं श्रुतसामायिकस्य, सलुशब्दो निश्चयतः परस्परसापेक्षत्वविशेषणार्थः, तथा 'विरह इति विरमणं विरति:
सर्वसावद्ययोगविनिवृत्तिः, सा च चारित्रसामायिकख लक्षणं, मीसा य' इति मिश्रा-विरत्यविरविः, सा च चारित्राचारित्रसामायिकस्य लक्षणं, कथयतीत्यनेन स्वमनीषिकाऽपोहमाह, भगवान् जिन एवं कथयति, तस्य च कथयतस्तेऽपि गणधरादयो
दीप
CAMKARAN-RACTICALCASTI
अनुक्रम
JIREtaction
~160