________________
आगम
(४०)
[भाग-5] "आवश्यक'- मूलसूत्र-१ (नियुक्ति:+वृत्ति:) ३
अध्ययनं [-], नियुक्ति: [७३९-७४०], वि०भा०गाथा -1, भाष्यं [१३७...], मूलं -/गाथा-] पूज्य आगमोद्धारकरी संशोधिता मुनि दीपरत्नसागरेण संकलिता आगमसूत्र [४०] मूलसूत्र [१] आवश्यकनियुक्ति: एवं मलयगिरिसूरिरचिता वृत्ति:
प्रत सूत्रांक
विवक्षितपदार्थापायेऽपि तस्य ववत्वेन कार्यकारकत्वात् , 'दो अवसण्डने दान-खण्डन अपस्त्य मर्यादया दान-खण्डन वियोजनं मृत्पिण्डादेर्यत्तदपादानं, तथाहि-मृत्पिण्डस्यापायेऽपि भूधुवेति तस्या अपादानता, सा चघटेस्य कारणं, तामन्तरेण तस्यानुत्पादात, तथा सन्निधानं च कारणं, तस्याधारतया कार्योपकारकत्वात्, सन्निधीयते यत्र कार्य तत्सन्निधानंअधिकरणं, तच घटस्य चक्र, तस्यापि भूः, तस्या अप्याकाशं, आकाशस्य त्वधिकरणं नास्ति, स्वरूपप्रतिष्ठत्वात्, घटस्य
चेदं कारणम्, एतदभावे घटानुत्पत्तेः । उक्तं द्रज्यकारणमिदानीं भावकारणप्रतिपादनार्थमाहहै दुविहं च होइ भावे अपसत्य पसत्थगं च अपसत्यं । संसारस्सेगविहं दुविहं तिविहं च नायचं ॥ ७३९॥ |
भवतीति भावः, स च औदायिकादिभाव:, भाव एव कारणं संसारापवर्गयोरिति भावकारणं, तच्च द्विविधं च-द्विप्रते कारं च भवति, भावे विचार्यमाणे, कारणमिति प्रक्रमाद्गम्यते,भावविषयं वा कारणं भावकारणमित्यर्थः, अप्रशस्तं-अशो-18
भने प्रशस्तं च-शोभनं, तत्राप्रशस्तं संसारस्य सम्बन्धि, तच्च एकविधम्-एकभेदं द्विविधं-द्विभेदमेवं त्रिविधं च ज्ञातव्यं, चशब्दश्चतुर्विधाद्यनुक्ककारणभेदसमुच्चयार्थः । यदुक्तं संसारस्यैकविधमित्यादि तदुपदर्शनायाह
अस्संजमो य एको अण्णाणं अविरई य दुविहं तु । अन्नाणं मिच्छत्तं अविरई चेव तिविहं तु ॥ ७४०॥
असंयम:-अविरतिलक्षणः, स होक एव संसारकारणम् , अज्ञानादीनां तदुपष्टम्भकत्वेनाप्रधानत्वात् , तथा अज्ञानं अविकारतिश्चेति द्विविध संसारकारण, तत्राज्ञानं कर्माच्छादितजीवस्य विपरीतोऽवयोधा अविरतिः-सावधयोगानिवृत्तिः, तथा
दीप
अनुक्रम
JanEntucation
TAH
X
Junetitraryara
~152
