________________
आगम
(४०)
प्रत सूत्रांक
[-]
दीप
अनुक्रम
H
[भाग-5] “आवश्यक”- मूलसूत्र - १ (निर्युक्तिः + वृत्तिः) ३
अध्ययनं [−], निर्युक्ति: [ ७००- ७०२ ], वि० भा० गाथा [-], भाष्यं [ १३६...], मूलं [- / गाथा-] पूज्य आगमोद्धारकश्री संशोधिता मुनि दीपरत्नसागरेण संकलिता आगमसूत्र [४०] मूलसूत्र [१] आवश्यकनिर्युक्तिः एवं मलयगिरिसूरिरचिता वृत्तिः
त्रार्थमाचार्याय कश्चित् वैयावृत्यकरत्वं प्रतिपद्यते, स च काळत इत्वरो यावत्कथिकक्ष, क्षपकोऽपि उपसम्पद्यते द्विधाइत्वरो यावत्कथिकश्चेति गाथासङ्क्षेपार्थः । साम्प्रतमयमेवार्थो विशेषतः प्रतिपाद्यते, तत्रापि सन्दिष्टेन सन्दिष्टस्योपसम्पदातव्येति मौलोऽयं गुणः, एतत्प्रभवत्वादुपसम्पद इत्यतोऽमुमेवार्यमभिधित्सुराह
संदिट्ठो संदिहस्स चेष संपाई व एमाई । चडभंगो इत्थं पुण पढमो भङ्गो हवह सुद्धो ॥ ७०० ॥
सन्दिष्टो - गुरुणाऽभिहितः सन्दिष्टस्यैवाचार्यस्य, यथा अमुकस्य सम्पद्यस्व, उपसम्पदं प्रयच्छतेत्यर्थः एवमादिश्वतुर्भङ्गी, तद्यथा - संदिष्टः सन्दिष्टस्य, एष भङ्ग उक्त एव, सन्दिष्टोऽसन्दिष्टस्य अन्यस्याचार्यस्येति द्वितीयः, असन्दिष्टः संदिष्टस्य, न तावदिदानीं गन्तव्यं गन्तव्यं त्वमुकस्येति तृतीयः, असन्दिष्टोऽसन्दिष्टस्य, न तावदिदानीं न चामुकस्येति, अत्र पुनः प्रथमो भङ्गो भवति शुद्धः, पुनःशब्दस्य विशेषणार्थत्वात् द्वितीयपदेनाव्यवच्छित्तिनिमित्तमन्येऽपि द्रष्टव्याः । सम्प्रति वर्त्तनादिस्वरूपप्रतिपादनार्थमाह
अरिस्म पुगहिअस्स बचणा जं इहं थिरीकरणं । तस्सेव पएसंतरनद्वस्सऽणुसंघणा घडणा ॥ ७०१ ॥ गहणं तप्पढमतया सुत्ते अत्थे तद्भए चैव । अत्थगहणम्मि पायं एस विही होइ नायहो ॥ ७०२ ॥ पूर्वगृहीतस्य सूत्रादेरस्थिरस्य यत् स्थिरीकरणं सा वर्चना, तस्यैव सूत्रादेः प्रदेशान्तरनष्टस्य या घटना मीलनं सानुसन्धवा, तत्प्रथमतया च सूत्रे षष्ठी म्योरर्थं प्रत्यभेदात् सूत्रस्य, एवमर्थस्य तदुभयस्य - सूत्रार्थोभयस्व बदादानमिति
For Puate & Personal Use Only
~124~
