________________
आगम
(४०)
[भाग-5] "आवश्यक"- मूलसूत्र-१ (नियुक्ति:+वृत्ति:) ३
अध्ययनं [-1, नियुक्ति: [६८८], विभा गाथा [-], भाष्यं [१३३], मूलं [-/गाथा-] पूज्य आगमोद्धारकरी संशोधिता मुनि दीपरत्नसागरेण संकलिता आगमसूत्र [४०] मूलसूत्र [१] आवश्यकनियुक्ति: एवं मलयगिरिसूरिरचिता वृत्ति:
प्रत सूत्रांक
दीप
आवश्यवे||माच्छादने स्थगने भवति, मित्त्ययं वर्णो मर्यादायां-चारित्ररूपायां स्थितोऽहमित्यस्यार्थस्याभिधायकः, दुरित्ययं वर्णोमिथ्याश्रीमलय-18| जुगुप्स-निन्दामि दुष्कृतकारिणमात्मानमित्यस्मिन्नथें वर्तते, क इत्ययं वर्णः कृतं मया पापमित्येवमभ्युपगमार्थे वर्त्तते, कारःतथासमवसरणे |ड इत्ययं वणों डेवेमि-लंघयामि अतिक्रामामि तत्-कृतं पापं, केनेत्याह-उपशमेनेत्यस्मिन्नर्थे, एपः-अनन्सरोका कारश्च
प्राकृतशेल्या मिथ्यादुष्कृतपदस्पार्थः, 'समासेन' सङ्केपेण ॥ आह-कथं प्रत्येकमक्षराणामुक्कार्थता !, पदवाक्ययोरेवार्थ-12 ॥३४७॥ दर्शनात् , उच्यते, इह यथा वाक्यैकदेशत्वात् पदस्यार्थोऽस्ति तथा पदैकदेशत्वाद्वर्णस्यापीत्यदोषः, अन्यथा पदस्याप्यर्थ-|
शुन्यत्वप्रसङ्गोऽक्षरेष्वर्धाभावात् , प्रयोगश्च यत् यत्र प्रत्येकं न विद्यते तत्समुदायेऽपि न भवति, यथा सिकतासु तैलं, इप्यते च वर्णसमुदायात्मकस्य पदस्यार्थस्तस्मादन्यथानुपपत्तेर्वर्णानामप्यर्थः प्रतिपत्तव्य इत्यलं प्रसङ्गेन ॥ साम्प्रतं तथा-11 कारो यस्य दीयते तत्प्रतिपादनार्थमाहकप्पाकप्पे परिनिट्ठिअस्स ठाणेसु पंचसु ठिअस्स । संजमतवद्धगस्स उ अविगप्पेणं तहक्कारो ॥ १८८॥ कल्पो विधिराचार इति पर्यायाः, कल्पविपरीतस्त्वकल्पः, जिनस्थविरकल्पादि वा कल्पः चरकादिदीक्षा पुनरकल्पः, कल्पश्चाकल्पश्चेति समाहारो द्वन्द्वः कल्पाकल्पं तस्मिन् कल्पाकल्पे परि-समन्तात् निष्ठितः परिनिछितो-ज्ञाननिष्ठा प्राप्तः तस्य, तथा तिष्ठन्त्येतेषु सत्सु शाश्वते स्थाने प्राणिन इति स्थानानि-महानतान्यभिधीयन्ते, तेषु स्थानेषु पश्च ॥३४७॥
स्थितस्य, महाव्रतयुक्तस्येत्यर्थः, संयमतपोभ्यामान्यः-संपन्नः संयमतपआन्या, अनेनोत्तरगुणयुक्ततामाह, तस्य किमि-17 हत्याह-'अविकल्पेन' निश्चयेन तथाकारः, कर्तव्य इति क्रियाध्याहारः॥ सम्प्रति तथाकारविषयप्रतिपादनार्थमाह
अनुक्रम
JanEttacnction.in
~117
