________________
आगम
(४०)
[भाग-5] "आवश्यक'- मूलसूत्र-१ (नियुक्ति:+वृत्ति:) ३ अध्ययनं [-], नियुक्ति: [६७१-६७३], वि०भा०गाथा -1, भाष्यं [१३२...], मूलं -/गाथा-] पूज्य आगमोद्धारकरी संशोधिता मुनि दीपरत्नसागरेण संकलिता आगमसूत्र [४०] मूलसूत्र [१] आवश्यकनियुक्ति: एवं मलयगिरिसूरिरचिता वृत्ति:
प्रत सूत्रांक
1970-%
राइणियं वजित्ता इच्छाकारं करेइ सेसाणं । एअंमज्झं कजं तुन्भेह करेह इच्छाए । ६७१॥ रत्नानि द्विविधानि-द्रव्यरत्नानि भावरक्षानि च, तत्र मरकतवजेन्द्रनीलवैडूर्यादीनि द्रव्यरत्नानि, सुखमधिकृत्य | तेषामनकान्तिकत्वादनात्यन्तिकत्वाच, भावरमानि सम्यग्दर्शनज्ञानचारित्राणि, सुखनिवन्धनतामलीकृत्य तेषामेकान्तिकत्वात् आत्यन्तिकत्वाच, भावरत्नैरधिको रत्नाधिकस्तं रत्नाधिकं वर्जयित्वा इच्छाकारं करोति शेषाणां, कथमित्याह-एतत् मे कार्य-यखसीवनिकादि यूयं कुरुत इच्छया, न बलाभियोगेनेति । तत्र यदुक्तम्-'जइ अब्भत्थेज परं कारण| जाते इति, तत्र प्रथमगाधया यदीत्यस्य भावार्थ उपदर्शितः, द्वितीयगाथया कारणजातानि कथितानि, अनया तु पूर्वार्धनाम्यर्थनाविषयो दर्शितः उत्तरार्द्धन त्वभ्यर्थनायाः स्वरूपम् ।। सम्पति 'करेज वा से कोई' इत्यस्य गाथावयवस्यावयवार्थः प्रतिपादनीयः, तत्रान्यकरणसम्भवकारणप्रतिपादनायाह.. अहवावि विणासंतं अम्भस्वंतं च अन्न दवणं । अन्नो कोइ भणिज्जा तं साहुं निजरडिओ ॥ ६७२॥ ___ अथवेति 'जइ अन्भत्थेज परं कारणजाए' इत्यपेक्षया प्रकारान्तरताद्योतनार्थ, विनाशयन्तं चिकीर्षित कार्यम् , अपिशब्दात् सोऽन्यस्मिन् गुरुतरे कार्य समर्थस्ततो यदि स तत्र ब्यापूतो भवति तर्हि ततो गुरुतरं प्रयोजनं सीदतीति | परिभाष्याविनाशयन्तमपि, यदिवा स्वयमसमर्थतयाऽभिलषितकार्यकारणाय साधुमन्यमभ्यर्थयन्तं दृष्ट्वा निर्जराधीं है।कोऽप्यन्यः साधुस्तं साधु भणेत् । किं भणेदित्याह
अयं तुम्भ एभं कजंतु करेमि इच्छकारेणं । तत्थवि सो इच्छं से करेइ मजायमूलीअं ॥ ६७३ ॥
दीप
अनुक्रम
बा.९.५८
~108
