________________
आगम
(४०)
[भाग-5] "आवश्यक'- मूलसूत्र-१ (नियुक्ति:+वृत्ति:) ३ अध्ययनं [-], नियुक्ति: [६७४-६७५], वि०भा०गाथा -1, भाष्यं [१३२...], मूलं -/गाथा-] पूज्य आगमोद्धारकरी संशोधिता मुनि दीपरत्नसागरेण संकलिता आगमसूत्र [४०] मूलसूत्र [१] आवश्यकनियुक्ति: एवं मलयगिरिसूरिरचिता वृत्ति:
प्रत
सत्राक
दीप
आवश्यक अहमित्यात्मनिर्देशे, युष्माकमेतत्कर्तुमभीष्ट कार्य करोमीच्छाकारेण-युष्माकमिच्छाक्रियया, न बलादित्यर्थः, तमपि स श्रीमलय-15 कारापकः साधुः 'इन्छ'न्ति इच्छाकारं 'से' तस्य स्वयमिच्छाकारेण कर्तुमभ्युद्यतस्य करोति, नन्वसौ तेनेच्छाकारेण आमवसरणे याचितः किमर्थ इच्छाकारं करोतीत्यत आह-'मर्यादामूलीयं' मर्यादा-साधूनां व्यवस्था तस्यां मूलं मर्यादामूलं तत्र
भिषो मर्यादामूलीयः इच्छाकारस्तं, 'निमित्तकारणहेतुषु सर्वासां विभक्तीनां प्रायो दर्शन मिति हेतौ द्वितीया, ततोऽय॥३४॥
मर्थः-मयोदामूलभूत इच्छाकारः, तथाहि-साधूनामियं मर्यादा-न किश्चिदिच्छाव्यतिरेकेण कश्चित्कारयितव्यः ॥1॥ तदेवं व्याख्यातोऽधिकृतो गाथावयवः, सम्प्रति 'तत्थवि इच्छाकारों' इत्यत्र योऽपिशब्दस्तस्य विषयं प्रदर्शयति
अहवा सयं करतं किंची अन्नस्स वावि दट्टणं । तस्सवि करेइ इच्छं मज्झंपि इमं करेहत्ति ॥ १७४॥ अथवा स्वकम्-आत्मीयं पात्रलेपनादि किश्चित्कुर्वन्तमन्यस्य वा किश्चित् कुर्वन्तं दृष्ट्वा तथापि, आस्तां प्रागुक्तस्पेत्यपि-18 शब्दार्थः, आपन्नप्रयोजनः सन् इच्छाकारं कुर्यात् , कथमित्याह-ममापीद-पात्रलेपनादि इच्छाकारेण कुरुतेति ॥ इदानीमभ्यर्थितसाधुविषयं विधि प्रदर्शयति
तस्थवि सो इच्छं से करेइ दीवेइ कारणं वावि । इहरा अणुग्गहत्थं काय साहुणो किचं ॥ ६७५ ॥ 1 तत्रापि-एवमभ्यर्थकऽपि साधावभ्यर्थितः साधुरिच्छाकारं करोति, इच्छाम्यहं तव करोमि, अनेन गुर्वादिसत्कं कार्या-18 | ॥३४॥
तरं कर्तव्यं तर्हि दीपयति कारपां वापि, इतरथा-गुर्वादिकार्यकर्त्तव्याभावे सत्यनुग्रहार्थमवश्यं साधोः कृत्यं कर्त्तव्य-| मिति ॥ अपिशब्दाक्षिष्वेच्छकारविषयविशेषप्रदर्शनार्यवाह-.
अनुक्रम
JanEntucation
~109~
