________________
आगम
(४०)
प्रत सूत्रांक
[-]
दीप अनुक्रम
[-]
[भाग-3] “आवश्यक”- मूलसूत्र - १ (निर्युक्तिः + वृत्तिः) १
अध्ययनं [-], निर्युक्तिः [६२, ६३ ], भाष्यं [-] वि० भा० गाथा [-], मूलं [- /गाथा -] पूज्य आगमोद्धारकश्री संशोधिता मुनि दीपरत्नसागरेण संकलिता आगमसूत्र [४०] मूलसूत्र [१] आवश्यकनिर्युक्ति एवं मलयगिरिसूरिरचिता वृत्ति:
आ... १३
बाहिरलंमे भज्जो, दद्दे खेत्ते य काल - भावे य । उप्पा - पडिवाओऽवि य तदुभयं वेगसमपूणं ॥ ६२ ॥ अमितरलद्वीप, तदुभयं नत्थि एगसमएणं । उप्पा पडिवाओऽविय, एमयरो एगसमएणं ॥ ६३ ॥ इह द्रटुरवघिमतो बोऽवधिस्तस्यैव एकस्यां दिशि भवति स ब्राह्मावधिरथवा अनेकास्वपि दिक्षु यः स्पर्द्धकावधिरन्योऽन्यं विच्छिन्नो भवति सोऽपि ब्राह्मावधिः । स्थापना । अथवा सर्वतः परिमण्डलाकारोऽप्यवधिर्योऽवधिमतो जीवस्य अकुलमानादिना क्षेत्रव्यवधानेन सर्वतोऽसम्बद्धः सोऽपि बाह्यावधिः, तथा चात्रायें चूणिः- “बाहिरलंभो नाम जत्थ से ठिक्रस मोहिनाणं समुप्पनं तम्मि ठाणे सो ओहिनाणी न किंचि पासइ, तं पुण ठाणं जाहे अंतरियं होइ, तंजा-अंगुलेन वा अंगुरपुहुत्तेण वा विहत्यीए वा विहत्यिपुहुचेण वा एवं जाव संखेजेहि वा असंखेज्जेहि वा जोयणेहिं, ताहे पासइ, एस बाहिरलंभो मण्णइ, स्थापना ० तस्य एवंविधस्य 'बाह्यस्य' बाह्यावधेर्लामे प्राप्तौ सत्यां 'भाज्यों' विकल्पनीयः, कोऽसावित्याह-'उत्पाद' उत्पत्तिः, 'प्रतिपातो' ध्वंसः, 'तदुभयं च' उत्पादप्रतिपातरूपं उभयं च एकसमयेन, कस्मिन् विषये इवाह-द्रव्ये क्षेत्रे काले मावे च, इह गायायामपिशब्दचशब्दाः यथायोगं पूरणसमुच्चयार्थाः, एकस्मिन् समये द्रव्यादी विषवे वयोकरूपस्य वाह्यावधेः कदाचिदुत्पादो भवति कदाचिद् व्ययः कदाचिदुभयम् । उत्पादप्रतिपादयोः परस्परविरुद्धस्वात्कचमुभयमेकसमयेनेति चेत्, न एष दोषः, विभागेन भावात्, तथा चात्र दावानलदृष्टान्तः, तथाहि--दावानलः | सत्वेककाल एव एकतो दीप्यते अन्यतश्च ध्वंसते, तथा अवधिरप्येकदेशे जायते अन्यत्र प्रच्यवते, उक्तं च- "उप्पाओ परिवाओ उमयं वा होज एगसमएणं । कहमुभयमेगसमए, विभागओ तं न संबस्स ॥ १ ॥ दावानलो व कत्थर, ५
For Pruate & Personal Use Orty
167~
