________________
आगम
"भगवती'- अंगसूत्र-५ (मूलं+वृत्तिः ) भाग-२ शतक [९], वर्ग H, अंतर्-शतक H, उद्देशक [१-३४], मूलं [३६०-३९२] + गाथा
(०५)
प्रत
सूत्रांक
श्रीभग लघुवृत्ती
४ उद्देशः
[३६०३९२]
गाथा
| भेदा उक्ताः इह पुनरेकादशैव, यतः सम्मूछिमेषु गर्भजेषु च यद्यसङ्ख्यातं तदा द्वादशोऽपि भेदस्स्यात् , न चैवमत्र, गर्भजनराणां स्वरूपतोऽप्यसङ्ख्यातत्वाभावात् तत्प्रवेशनकेऽसङ्ख्यातासम्भवाद् , असङ्ख्यातपदैकादशमेददर्शनायाह-'असंखेजा'। इत्यादि, 'सब्वेवि ताव संमुच्छिमिति सम्मृच्छिमानामसङ्ख्यातत्वात् प्रविशतामध्यसङ्ख्यातानां सम्भवः, ततब मनुष्यप्र-1 वेशनकं प्रत्युत्कृष्टपदिनस्ते सर्वे स्युः, अत एव सम्मूच्छिममनुष्यप्रवेशनकमितरापेक्षया असङ्ख्यातगुणं ज्ञेयं, देवप्रवेशने 'सब्वेऽवि ताच जोइसिएसु होजति ज्योतिष्कगामिनो बहब इति तेषत्कृष्टपदिनो देवप्रवेशनकवन्तः 'सव्वथोवे वेमाणिए देवप्पवे | सणए'त्ति तद्गामिनां तत्स्थानां चाल्पत्वादिति । अथ नारकादिप्रवेशनकाल्पबहुत्वमाह-(स.३८६) तत्र सर्वस्तोकं मनुष्यप्रवेशनक, | मनुष्यक्षेत्र एव (भावात्) तस्य च स्तोकत्वात् , नैरयिकप्रवेशनकं त्वसङ्ख्यातगुणं, तद्गामिनामसङ्ख्यातगुणत्वात् , एवमुत्तरत्रापि।।
अथ नारकाणामुत्पादोद्वर्त्तने सान्तरनिरन्तरतामाह-'संतरं भंते इत्यादि (स.३७८)||अथ प्रकारान्तरेण नारकादीनामुत्पादोद्वर्त्तने | | निरूपयन्नाह-'सओ नेरइया उबवजति सन्तो-विद्यमाना द्रव्यार्थतया, नहि सर्वथैवासत्किचिदुत्पद्यते, असच्चासदेव खर| विषाणवत् , सचं च तेषां जीवद्रव्यापेक्षया द्रव्यतो नारकास्सन्त उत्पद्यन्ते नारकायुष्कोदयाद्वा, भावनारका एव नारकत्वेनोत्प| धन्ते, अथवा 'सओ'त्ति विभक्तिपरिणामात् सत्सु प्रागुत्पन्भेष्वन्ये उत्पद्यन्ते नोऽसत्सु, लोकस्य शाश्वतत्वेन नारकादीनां सदा | | सद्भावात् , 'से नूर्ण भो गंगेया' अनेन च तसिद्धांतेनैव खमत पोषितं, यतः पार्श्वनार्हता शाश्वतो लोक उक्तः अत एव | | लोकस्य शाश्वतत्वात् सन्त एच सत्स्वेव वा नारकादय उत्पद्यन्ते च्यवन्ते चेति साध्वेतदिति । अथ गाङ्गेयो भगवदतिशायितां ज्ञान| सम्पदं विकल्पयन्नाह-'सर्य भंते'त्ति स्वयं-आत्मना, लिङ्गानपेक्षमित्यर्थः, भंतेचि भगवन् ! 'एवं जाणहति वक्ष्यमाणप्रकार।
दीप
अनुक्रम [३६२४७३]
पूज्य आगमोद्धारकरी संशोधिता मुनि दीपरत्नसागरेण संकलिता आगमसूत्र[०५] अंगसूत्रा०५] भगवती मूलं एवं दानशेखरसूरिरचिता वृत्ति: ... अत्र शतक ९, उद्देशक: ३१ वर्तते | मूल संपादने यत् उद्देशक: ४ मुद्रितं तत् मुद्रणदोष: ज्ञातव्य:
~33.