________________
आगम
(०५)
प्रत
सूत्रांक
[८५५
८५९]
दीप
अनुक्रम
[१०४४
१०५७]
श्रीभग० लघुवृत्ती
30400544085
“भगवती”- अंगसूत्र- ५ ( मूलं + वृत्तिः) भाग - २
शतक [३५], वर्ग [-] अंतर् शतक [१-१२], उद्देशक [१-११], मूलं [ ८५५-८५९ ]
| मेकेन्द्रियाणामुत्पादोऽभिहितः असौ त्रसकायेभ्यो ये तेषूत्पद्यन्ते तदपेक्ष एव, न पुनः पारमार्थिकः, अनन्तानां प्रतिसमयं तेषूत्पादादिति ।। ३५ शते प्रथमः ॥
अथ द्वितीयः, तत्र च 'पढमसमयकडजुम्मकडजुम्मएगिंदियत्ति ( ८५७) एकेन्द्रियत्वेनोत्पत्तौ प्रथमः समयो येषां ते तथा, ते च ते कृतयुग्मकृतयुग्माचेति प्रथमसमयकृतयुग्मकृतयुग्मास्ते च ते एकेन्द्रियाश्चेति समासोऽतस्ते, 'सोलसखुत्तो 'ति पोडशकृत्वः, प्रागुक्तान् पोडशराशिभेदानाश्रित्येत्यर्थः, 'नाणत्ताणि'ति प्रागुक्तस्य विलक्षणत्वस्थानानि ये प्रागुक्ता भावास्ते केचित्प्रथमसमयोत्पन्नानां न सम्भवन्तीति कृत्वा तत्रावगाहना आद्योद्देशके बादरवनस्पत्यपेक्षया महती उक्ताऽभूत् इह तु प्रथमसमयोत्प-नत्वेन साऽल्पेति नानात्वं, एवमन्यत्रापि अन्यान्यपि स्वधियोद्यानि ।। तृतीयोदेशके तु 'अपढमसमयकडजुम्म'त्ति (सू.८५८) इह अप्रथमः समयो येषां एकेन्द्रियत्वेनोत्पन्नानां द्वयादयः समयाः समासञ्च प्राग्वत्, एते च यथा सामान्येनै केन्द्रियास्तथा स्युरित्यत एवोक्तम्- 'एसो जहा पढममुद्देसो इत्यादीनि ॥ चतुर्थे तु 'चरमसमयकडजुम्मकडजुम्मएगिंदिय'त्ति इह चरमशब्देनै केन्द्रियाणां मरणसमयो विवक्षितः, स च परभवायुषः प्रथमसमय एव तत्र वर्त्तमानाश्चरमसमयाः सङ्ख्यया च कृतयुग्मकतयुग्मा ये एकेन्द्रियास्ते तथा, 'एवं जहा पढमसमयउद्देसओ' त्ति यथा प्रथमसमयैकेन्द्रियोदेशकस्तथा चरमसमयै केन्द्रियोदेशकोऽपि वाच्यः, तंत्र हि औधिकोद्देशकापेक्षा दश नानात्वान्युक्तानि इहापि तानि तथैव, समानस्वरूपत्वात् प्रथमसमयचरमसमयानां यः पुनरिह विशेषस्तं दर्शयितुमाह-'नवरं देवा न उबवजंति' इत्यादि, देवोत्पादेनै केन्द्रियेषु तेजोलेश्या स्वातं न चेह देवोत्यादः सम्भवति इति तेजोलेश्या एकेन्द्रिया न पृच्छयन्त इति पञ्चमे तु 'अचरमसमयकडजुम्म'त्ति नास्ति चरमसमयः उक्त
४३५० २. उद्देशः
~ 306~
॥२९६॥
पूज्य आगमोद्धारकश्री संशोधिता मुनि दीपरत्नसागरेण संकलिता आगमसूत्र [०५] अंगसूत्र[०५] भगवती मूलं एवं दानशेखरसूरिरचिता वृत्तिः
